De Loods 10

ontwerpopdracht

Op vraag van het departement biologie van de faculteit wetenschappen van de universiteit van Antwerpen wordt een nieuwe loods ontworpen die dienst moet doen voor biologisch onderzoek, met betrekking tot zee- en rivierwater in relatie tot lucht, boden en maritieme biotopen. Deze vraag laat zich ruimtelijk vertalen in een niet-geklimatiseerde loods, die wel bescherming geeft tegen regen en direct zonlicht en afsluitbaar is ter bescherming van het materiaal. Het is verder een open structuur waarin waterbassins staan met proefopstellingen en technische apparatuur om de proeven te monitoren.

uitdagingen en antwoorden

Het ontwerp voor de loods vertrekt vanuit een vierkant grondplan (±18m x18m) om de alzijdigheid van de constructie te garanderen. Het onderzoek vraagt een vlakke vloer om gemakkelijk een transpallet bassins tot max 1 ton te verplaatsen. Dit werd opgelost door een vlakke plaatfundering afgewerkt in rode asfalt en een stootvaste betonnen plint op een regelmatig kolomgrid van 3m op 3m, die intensief gebruik en aanpasbaarheid mogelijk maken. Daarboven staat een metalen draagstructuur met flexibele invulpanelen. Het dak bestaat uit een metalen structuur met een overstekende kroonlijst. Hemelwater wordt zichtbaar afgevoerd en gebufferd, met infiltratie op het terrein.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid wordt benaderd als een samenhang van robuustheid, leesbaarheid, aanpasbaarheid en ecologisch bewustzijn. De eenvoudige en flexibele constructie maakt toekomstige herbestemming of aanpassing mogelijk zonder ingrijpende structurele ingrepen. Een belangrijk duurzaam aspect is het geïntegreerde hemelwaterbeheer. Regenwater wordt bewust zichtbaar gehouden en niet verborgen in technische kokers. Via goten en standpijpen in een signaalkleur wordt het water naar de kolomvoeten geleid, waar het lokaal wordt gebufferd. Een deel van dit water kan ter plaatse worden hergebruikt via een handpomp, terwijl overtollig water vertraagd wordt afgevoerd via een ondergrondse drainagebuis naar een infiltratiegracht op het terrein.

motivatie

Hoewel de opdracht rationeel en functioneel was, krijgt de loods architecturale meerwaarde door de uitgewerkte details: stootvaste kolomvoeten die regenwater opvangen, metalen invulpanelen die licht en wind filteren, en kleurrijke dakgoten en standpijpen die ritme en karakter geven. Dankzij de vrijheid van opdrachtgever en aannemer konden deze subtiliteiten worden toegevoegd, waardoor een eenvoudige structuur transformeert tot een doordacht en architecturaal verankerd geheel.