Fierlant 370

ontwerpopdracht

Een familie met drie generaties — grootouders, kinderen en kleinkinderen — vertrouwde ons de verbouwing toe van dit Brusselse gebouw uit 1924, aangekocht als basis voor een intergenerationeel woonproject. De vraag was om de geest van het gebouw te bewaren, de oorspronkelijke materialen en ruimtelijke kwaliteiten zo veel mogelijk te behouden, en tegelijk het comfort, de isolatie en de energieprestaties te verbeteren. De bouwheer wilde ook inzetten op ecologische materialen en, waar mogelijk, hergebruik, zonder de budgetbeheersing uit het oog te verliezen. De opdracht bestond er dus in om met het bestaande te werken en een sobere, duurzame en genereuze transformatie te realiseren die nieuwe woonvormen mogelijk maakt zonder het geheugen van de plek uit te wissen.

uitdagingen en antwoorden

De belangrijkste uitdaging was een alledaags gebouw te transformeren zonder zijn kwaliteiten uit te wissen, en er tegelijk een hedendaagse ingreep aan toe te voegen zonder een breuk te creëren. We wilden het bestaande patrimonium zichtbaar maken, het wooncomfort verbeteren, op een beheerste manier verdichten en eenvoudig bouwen, met veel aandacht voor de context. Ons antwoord was een precieze ingreep: maximale bewaring van elementen die het karakter van het gebouw bepalen, gericht openwerken van de plattegrond om de voorgevel en de binnenruimtes beter te benutten, een zorgvuldige herorganisatie van de woningen en een optopping die voortbouwt op de oorspronkelijke compositie. Nieuwe elementen gaan in dialoog met het bestaande via materiaal, verhoudingen en detaillering.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het project is op verschillende niveaus duurzaam. Het verlengt de levensduur van een bestaand gebouw via transformatie in plaats van sloop, behoudt zo veel mogelijk aanwezige elementen en integreert hergebruikte materialen. De optopping is uitgevoerd in houtskeletbouw met biogebaseerde isolatie, en de energieprestaties worden versterkt dankzij een ambitieuze isolatieschil, een warmtepomp, zonnepanelen en balansventilatie met warmterecuperatie. Daarnaast omvat het project groendaken, regenwaterrecuperatie, nestkasten voor gierzwaluwen en een tuin met inheemse, eetbare en nectarrijke soorten. De intergenerationele opzet geeft het project bovendien een sterke sociale duurzaamheid.

motivatie

Dit project toont dat een bescheiden familiaal initiatief toch een echte architecturale, sociale en ecologische ambitie kan dragen. Het vergemakkelijkt de toegang tot eigendom voor een jong gezin, brengt generaties dichter bij elkaar. Het toont ook dat verdichting kwalitatief kan zijn, met aandacht voor context en wooncomfort. Het project onderscheidt zich vooral door de kwaliteit van de dialoog tussen oud en nieuw: het respecteert het bestaande patrimonium zonder het te bevriezen, en voegt er een hedendaagse laag aan toe die vrijer en soms speelser is, met veel aandacht voor materialen, kleuren en detaillering. Vormelijk laat het project ook ruimte voor experiment en spel, waarbij hedendaagse knipogen het bestaande niet tegenspreken maar verderzetten.