Portier 51 145

ontwerpopdracht

Portier 51 betreft de herontwikkeling van de voormalige stadsbibliotheek van stad Mechelen naar woningen, buurt ondersteunende en commerciële functies, nieuwe openbare ruimte, een collectieve tuin, een daktuin en een ondergrondse parking, binnen een historische stedelijke context. Stad Mechelen legde de lat hoog door circulair bouwen expliciet naar voren te schuiven in de wedstrijdprocedure. De herontwikkeling vormde de uitgelezen kans om ademruimte te geven aan het geleidelijk aan dichtgeslibde bouwblok. Nieuwe open en groene ruimte vormt de ruggengraat. Deze ruimte werkt structurerend voor de nieuwe ontwikkeling en het bestaande bouwblok. De groene ruimte wordt eveneens doorgetrokken naar de daktuin, voor bewoners en buurt.

uitdagingen en antwoorden

Met de ambitie als circulair pilootproject voor stad Mechelen, is het vanzelfsprekend dat een “tabula rasa”-aanpak geen goede zet zou zijn. Hergebruik met een ambitie van 75% van de aanwezige materialen vormde de basis. Het onderzoek naar hergebruik werd op maat van de gebouwdelen gevoerd en resulteerde in een breed circulair palet: restauratie, renovatie, behoud structuur en een klein deel nieuwbouw. Door de beperking van nieuw volume ontstaat een evenwichtig beeld tussen oud en nieuw. De vier korrels, elk met een eigen karakter, passen naar schaal en omvang naadloos tussen de overige korrels van het bestaande weefsel. De hoogtes van de diverse volumes richten zich naar het beeld van zowel het vroegere bibliotheekvolume als het bestaande omliggende weefsel.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Portier 51 is maximaal future proof en klimaat-adaptief ontworpen: BEO-veld, 100% hernieuwbare energie, … . Hiernaast wordt ook ingezet op verschillende aspecten van circulair bouwen, met als doel niet enkel de negatieve impact zoveel mogelijk te beperken maar ook een positieve impact te realiseren, vandaag én in de toekomst. Hergebruik vormt daarvoor de basis. De behouden gebouwen en gebouwstructuur alsook de nieuwe toevoegingen vormen open dragers die veranderlijk worden ingevuld en zo verschillende toekomstscenario’s mogelijk maken. De materiaalkeuze, zoals bijvoorbeeld de gevels met recuperatiebaksteen en kalkmortel, is afgestemd op die aanpasbaarheid en op het ritme van de functionele lagen, om zo een lange levensduur en lage materiaalimpact maximaal te verenigen.

motivatie

Portier 51 wil niet alleen een inspirerend voorbeeld zijn op vlak van kwalitatieve stedenbouw en architectuur in de context van een historische binnenstad, maar ook op vlak van duurzaamheid en circulair- en toekomstgericht bouwen binnen een dergelijke stedelijke context. Zowel hergebruik als veranderingsgericht bouwen en circulair materiaalgebruik komen daarbij aan bod, en maken integraal deel uit van de architecturale vormgeving en uitstraling. Het project introduceert nieuwe groene open ruimte en bouwt tegelijk verder op de historische waarde en architectonische sterktes van de bestaande gebouwen op de site. Veranderingsgerichte ingrepen maken gelijkaardige evoluties in de toekomst gemakkelijker mogelijk en ondersteunen zo een continue doorontwikkeling van het project.