QUAI DE SAMBRE ET ESPLANADE DE LA GARE DE CHARLEROI 168

ontwerpopdracht

Het project gedragen door het Waals Gewest en de stad Charleroi omvat twee complementaire ingrepen die tot doel hebben de aantrekkelijkheid van de stad te verbeteren: - de 'dekanalisatie' van de Samber, bij zijn doortocht door Charleroi, met transformatie van de kades in een lineair park - de herinrichting van het stationsplein tot een kwalitatieve en in eigen gebruik te nemen openbare ruimte, naast zijn rol als intermodaal platform. Het gaat erom het landschap te openen, een veelzijdig gebruik van de locaties te bevorderen en ze een identiteit te geven als 'poort van de stad'. In een context van identiteitscrisis van de stad draagt het project bij aan de vernieuwing van haar imago. Het project maakt deel uit van een groot herstructureringsplan van het multimodale knooppunt (nieuwe toegang tot het station, verplaatsing van het bus-/trammekrostation).

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdaging: een multimodaal platform georiënteerd op en voor het beheren van stromen transformeren in een referentieplek, in gebruik te nemen door de inwoners voor uiteenlopende toepassingen. De betonnen oevers worden ter hoogte van het jaagpad onderbroken en vervangen door natuurlijke oevers. Een 'begroeid tapijt' strekt zich uit over de grootste beschikbare breedte, aangevuld met een 'bomenrij': de kades worden ontspannings- en ontmoetingsplekken, maar ook een landschappelijke voorgrond voor de gebruikers van de stedelijke oever. Het stationsplein, ontworpen als een unieke plaats, strekt zich uit van het station naar de Samber 'in golven'. Het patroon, de aanplantingen en zelfs de tramlijnen volgen een beweging die geleidelijk vervormt, waardoor de ruimte gesegmenteerd wordt zonder de routes van de gebruikers te beperken.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

De aanleg van natuurlijke oevers herstelt de plek van de natuur in de stad, biedt een groen en blauw ruimte voor ontmoeting, recreatie en rust aan de rand van het stadscentrum en een belangrijk mobiliteitsknooppunt, en maakt een geïntegreerd beheer van regenwater en hitte-eilanden mogelijk. De afschaffing van autotoegang en de aanleg van de fiets-voetgangersroute verbetert de luchtkwaliteit en ondersteunt actieve mobiliteit terwijl het de aantrekkelijkheid van het multimodale knooppunt verhoogt. De inrichting van het plein als eenheid maar open en doorkruist bevordert de toegankelijkheid van verschillende diensten te voet, ontmoeting en vergaderingen. Het biedt rustige plekken en een veelheid aan routes die bijdragen aan een gevoel van welzijn en veiligheid in soms angstaanjagende ruimten.

motivatie

Het project integreert een openbare ruimte, die voorheen ondergeschikt was aan het functioneren van het multimodale knooppunt, in het continuüm van de openbare ruimten van het stadscentrum. Het herpositioneert het station en de omgeving als integraal deel van het stedelijke centrum, zowel als infrastructuren als landschappelijke voorzieningen, gemakkelijk bereikbaar en complementair aan stedelijke activiteiten. Het herplaatst de rivier in het hart van de stad en in het grote landschap van de Samber-vallei, waardoor zijn stichtende en identiteitsrol voor de stad Charleroi wordt herbevestigd. Het valoriseert de oost-west doortocht van het stadscentrum, bevordert de actieve mobiliteit en 'herintroduceert' de natuur in de stad. Het herconfigureert een 'functionalist' ruimte en past deze aan de nieuwe verwachtingen en uitdagingen van een gedeeld stedelijk leven, toegankelijk voor iedereen.

Op welke manier is het project een toonbeeld van een klimaatbestendige aanpak?

De aanleg van een groenzone, direct verbonden met de rivier, zal een schaduwrijke en koele zone bieden die gemakkelijk toegankelijk is voor de inwoners van het stadscentrum, dat zeer dicht en mineraal is, binnen de logica van koelte-eilanden. De infiltratie van regenwater in de aanplantingszones zal door middel van evapotranspiratie bijdragen aan de daling van temperaturen in geval van hittegolven, evenals de luchtstromen die door de rivier worden gegenereerd. De aanplantingen, in extensief beheer, zullen ook een toevluchtsoord zijn voor kleine dieren. De beperking van het autoverkeer vermindert ook de risico's die gepaard gaan met ozonpieken bij hoge temperaturen.