Woonproject De Wastuin 95

ontwerpopdracht

De Wastuin herbestemt de leegstaande en sterk vervuilde voormalige site van wasserij Goossens in Oud-Berchem tot een stedelijk gemengd woonproject. De opdracht omvat de transformatie naar een hybride woonaanbod met 92 entiteiten, gaande van studio’s en appartementen tot atelierwoningen, cohousingunits en stadswoningen. Door strategische ontpitting van het oorspronkelijk volbebouwde bouwblok ontstaat ruimte voor een gedeelde groene binnentuin. Het ontwerp combineert renovatie en nieuwbouw, met respect voor het industrieel erfgoed en een zorgvuldige integratie in de bestaande buurt.

uitdagingen en antwoorden

Het project vereist een delicate balans tussen behoud, sloop en nieuwbouw op een sterk versnipperde site.Via een gebouwenpaspoort beoordeelden we systematisch het bestaande patrimonium (van hangars en ketelhuizen tot ondergrondse reservoirs). We kozen voor behoud van de iconische schouw en magazijnen, gecombineerd met nieuwbouw die qua schaal, korrel en gevelritme aansluit bij de wijk. De integratie van diverse woonvormen - van rijwoningen tot cohousing - vroeg om een sterke regie op beeldkwaliteit en een hertekening van het straatprofiel. Daarnaast bepaalde bodemvervuiling de fasering, inplanting en toewijzing van de verschillende typologieën.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het project benadert duurzaamheid als een samenspel van sociale, ecologische en materiële strategieën. De integratie van cohousing en een wooncoöperatie stimuleert compact en betaalbaar wonen en brengt diverse doelgroepen samen in één gemeenschap. Tegelijk wordt maximaal ingezet op hergebruik: bestaande structuren blijven behouden en gevelstenen uit sloop krijgen een tweede leven, waardoor de materiaalimpact sterk wordt gereduceerd. De collectieve binnentuin fungeert als één samenhangend groen landschap, met ruimte voor bomen, infiltratie en waterrecuperatie die hittestress tegengaan. Ook in de aanleg wordt circulair gedacht, met breuksteen uit reststromen van Belgische groeven. De nieuwbouw sluit hierop aan met BEN-prestaties, collectieve warmtepompen en zonnepanelen.

motivatie

De Wastuin verdient een Architectura Award als voorbeeld van vooruitstrevende stedelijke woonontwikkeling. Als pionier in Antwerpen realiseert het project een actueel cohousinginitiatief in de binnenstad, ingebed in een rijk en hybride woonaanbod. De combinatie van diverse woontypologieën, collectieve ruimtes en geïntegreerde stadsnatuur stimuleert ontmoeting, inclusie en sociale cohesie. Tegelijk toont het project hoe kwaliteitsvolle architectuur en haalbare woonmodellen hand in hand kunnen gaan. Dat twee van onze collega’s er zelf wonen, onderstreept de betrokkenheid en authenticiteit van ons ontwerp: we maken plekken waar we zelf graag willen wonen...