Zennestraal 40

ontwerpopdracht

De ontwerpopdracht bestond uit de herontwikkeling van een dens binnengebied in het centrum van Brussel tot een gemengd project met een kleuter- en lagere school en 15 appartementen. Het project moest een omvangrijk programma inpassen op een beperkte oppervlakte, met respect voor de omliggende bebouwing. Tegelijk was het de ambitie om het gesloten bouwblok open te werken, kwalitatieve buitenruimte te creëren en een sterke relatie met de buurt op te bouwen, zonder in te boeten op privacy, akoestisch comfort en gebruikskwaliteit voor zowel bewoners als schoolgebruikers.

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdaging lag in het verzoenen van wonen en een school binnen een compacte site, zowel ruimtelijk als akoestisch en sociaal. Dit werd aangepakt door een heldere zonering: woningen aan de straatzijde en de school in het binnengebied, met een transparant gelijkvloers dat de relatie met de buurt versterkt. Vrijstaande volumes beperken structurele impact en verbeteren akoestiek en daglicht. Het introduceren van een dubbel maaiveld geeft kleuters en lagere schoolkinderen een eigen territorium en maakt een compacte stapeling mogelijk, met behoud van ruimtelijke kwaliteit en leesbaarheid. Bovendien ontstonden op die manier interessante relaties tussen de verschillende niveaus.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid is integraal benaderd, zowel ecologisch, sociaal als ruimtelijk. Het project is bijna-energieneutraal dankzij doorgedreven isolatie, zonnepanelen, nachtkoeling en vraaggestuurde ventilatie met warmterecuperatie. De flexibele structuur laat toekomstige herindeling toe en verlengt de levensduur van het gebouw. Door gedeeld en naschools gebruik wordt de bezettingsgraad verhoogd. Vergroening verhoogt de biodiversiteit, terwijl een waterdoorlatende buitenaanleg en buffervoorzieningen de afvoer naar de riolering beperken. Daarnaast werd ingezet op circulair bouwen via hergebruik van materialen: zo kregen o.a. tegels, houten vloeren, bakstenen en buitenschrijnwerk een tweede leven. De materiaalkeuze is afgestemd op een lange levensduur en lage materiaalimpact.

motivatie

Dit project onderscheidt zich door zijn intelligente omgang met een complexe stedelijke context. Het slaagt erin om een dens programma te vertalen naar een heldere, kwalitatieve en menselijke architectuur, waar wonen, leren en buurtgebruik in balans samenkomen. De combinatie van ruimtelijke inventiviteit (dubbel maaiveld, vrijstaande volumes), sterke gebruikersbeleving, vergroening en geïntegreerde duurzaamheid maakt het project toekomstgericht en robuust. Het transformeert een afgesloten site tot een open, levendige plek en toont hoe architectuur een katalysator kan zijn voor sociale interactie en stedelijke vernieuwing.