Zone humide de Chevetogne 146

ontwerpopdracht

Het project bevindt zich in het hart van het provinciaal domein van Chevetogne dat zich uitstrekt over een gebied van bijna 600ha met landerijen en bossen. In het centrum verwelkomt een recreatiepark van 200 ha jaarlijks 450.000 bezoekers in zijn tuinen, musea, restaurants, accommodaties, speel- en ontspanningsruimtes. De ingreep betreft een landschapsgedeelte van 4 ha bij de samenvloeiing van de beken Molinia en Mivau, die twee kleine valleien met beboste hellingen uithollen en de vijvers van het park voeden. In de jaren '70 werd een deel van de rivier gekanaliseerd, de weilanden werden drooggelegd en wegen werden gepland om een caravanpark op te zetten. 50 jaar later wordt een deel van het park verplaatst om een semi-natuurlijk landschap van wetlands te herstellen, waarmee wandelaars verwelkomd kunnen worden.

uitdagingen en antwoorden

Het landschapsproject pakt verschillende vraagstukken aan: milieu, mobiliteit en identiteit. Prioriteit is ecologisch en hydrologisch door een sterke renaturering van de locatie te verzekeren. De riviergedeelten worden opnieuw getraceerd in het midden van nieuwe natte weiden, verrijkt met meanders, poelen en moerassen om de biodiversiteit te bevorderen, de waterkringloop te herstellen en de debietvariaties te reguleren. Het project moest de kruising van een weg integreren. In plaats van een brug te bouwen, liet het ontwerp toe het niveau dichter bij het water te brengen als een doorwaadbare plaats, waardoor men ondergedompeld wordt in de natuur. Paden en een speelterrein zijn aangelegd voor de vele wandelaars, waarbij zorg is gedragen voor landschappelijke continuïteit met het gehele domein, tussen verzorgde tuinen en wilde natuurgebieden.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Dit project vervult drie essentiële milieufuncties. Het is in de eerste plaats een ecologische schakel van het gebied en versterkt zijn voordelen. De specificiteit van de gerealiseerde wetlands en de beheerspraktijken leveren milieus op die zeer rijk zijn aan biodiversiteit. Deze gebieden slaan koolstof op, verfrissen de lucht en dringen door in de bodem. Het project speelt ook een rol in de strijd tegen overstromingen met overstromingsgebieden om water op te slaan en te vertragen bij overstromingen. Ten slotte beantwoordt het project aan pedagogische uitdagingen op het gebied van milieu-educatie en -betrokkenheid. Naast natuurklassen en andere begeleide wandelingen laat het project aan alle gezinnen zien hoe het mogelijk is om parken te bedenken die zowel technisch, esthetisch, ecologisch, amusant als praktisch zijn.

motivatie

Dit project, op de schaal van een openbaar park, is op een bepaalde manier voorbeeldig in het vermogen om in te spelen op de verschillende uitdagingen van het gebied zonder ze tegenover elkaar te plaatsen. Over meerdere decennia hebben we de technische of mobiliteitsfuncties centraal gesteld in de ruimtelijke ordening, esthetische locaties gescheiden van 'wilde' gebieden, en een vorm van beheersing van de natuur gecreëerd waarvan we nu de beperkingen kennen. Dit project verbindt mensen met hun omgeving. Voor sommigen is het een plek voor natuurobservatie, voor anderen voor ontspanning en contemplatie; sommigen geven de voorkeur aan sport en spel met het gezin, maar allen delen zij een ruimtelijke ervaring die respectvol is voor de natuur in een deugdzame balans.

Op welke manier is het project een toonbeeld van een klimaatbestendige aanpak?

Zie vorig punt duurzaam project Een van de centrale doelstellingen van het project is om in te spelen op deze uitdagingen door de waterkringloop, biodiversiteit en koolstofopslag te bevorderen. Het project is zowel een middel tot actie dat ecosysteemdiensten creëert en bevordert, als een leer- en cultuurveranderingsinstrument naar nieuwe praktijken van respectvolle planning en deugdzame benutting van onze gebieden.