AST77 maakt van oudste station van België opnieuw levendige stadspoort voor Tienen

De spoorlijn Leuven-Tienen werd in 1837 geopend, waarna het huidige neoclassicistische stationsgebouw vermoedelijk omstreeks 1840 werd opgetrokken. Het geldt als het oudste bewaarde stationsgebouw van België en is sinds 2013 beschermd als monument. De voorbije jaren ging de toestand van het gebouw sterk achteruit en dreigde op een bepaald moment zelfs instortingsgevaar. Nadat NMBS het pand van de hand deed, nam ondernemer Tom Decuypere het initiatief voor de herontwikkeling.

Historische uitstraling herstellen

AST77 wil bij de restauratie de historische uitstraling van het stationsgebouw zoveel mogelijk herstellen. Waardevolle bouwhistorische elementen worden behouden en gerestaureerd, terwijl verdwenen onderdelen waar mogelijk terugkeren volgens de oorspronkelijke opzet. Samen met de betrokken erfgoeddiensten wordt de erfgoedwaarde van het gebouw verder in kaart gebracht. Ook het mogelijke herstel van de vroegere klokkentoren wordt daarbij onderzocht.

Tegelijk krijgt het gebouw een nieuwe invulling die verder gaat dan zijn oorspronkelijke functie als toegang tot de perrons. Het programma voorziet ruimte voor ontmoeting, lokale handel, horeca, korte keten en cultuur. De precieze invulling ligt nog niet volledig vast, maar de voormalige loketten vormen een belangrijk onderdeel van de eerste fase. Volgens architect Peter Van Impe van AST77 moeten die begin 2028 opnieuw gebruiksklaar zijn.

Nieuwe doorsteek door het station

Een sleutelrol in het ontwerp is weggelegd voor de nieuwe onderdoorgang van NMBS en Infrabel, die momenteel wordt aangelegd. Die wordt rechtstreeks verbonden met het stationsgebouw, het geplande Grand Café en het stationsplein. Reizigers zullen daardoor vanuit het gebouw meteen naar de perrons kunnen doorsteken. Het station wordt zo opnieuw onderdeel van de dagelijkse reizigersstroom, in plaats van als historisch gebouw naast die beweging te blijven staan.

Die ingreep moet tegelijk de relatie tussen spoor en stad versterken. Het gebouw wordt niet alleen een plek waar reizigers aankomen of vertrekken, maar ook een doorsteek tussen het stationsplein en de spoorinfrastructuur. Publieke functies langs die route moeten ervoor zorgen dat passeren en verblijven elkaar overlappen. Zo krijgt het stationsgebouw opnieuw een centrale positie binnen de stationsomgeving.

Van passageplek naar stadspoort

De ambitie reikt daarmee verder dan de restauratie van één monument. AST77 wil het station opnieuw uitbouwen tot een herkenbare stadspoort voor Tienen, waar stad, spoor en regio samenkomen. De combinatie van erfgoed, horeca, handel en andere publieke functies moet opnieuw activiteit in en rond het gebouw brengen en tegelijk de aansluiting met de vernieuwde stationsomgeving versterken.

Wanneer de eigenlijke restauratiewerken starten, ligt nog niet vast. Met de omgevingsvergunning is wel een belangrijke stap gezet na een lange periode van onzekerheid over de toekomst van het gebouw. AST77 omschrijft het verleden daarbij als de blauwdruk voor de toekomst: de historische kwaliteiten van het station vormen het uitgangspunt voor een nieuwe publieke plek die opnieuw deel moet uitmaken van het dagelijkse leven in Tienen.