Eerste Architectuur Prijs Vlaanderen bekroont Goujons, Tonuso, Tuighuisstraat, Manchestergebouw, Usquare & NAVIGO

Uit meer dan 300 inzendingen selecteerde een vakjury twintig projecten voor de shortlist. Daaruit werd één algemene vakjuryprijs toegekend, terwijl een publieksjury vijf projecten bekroonde binnen de categorieën Wonen, Zorgen, Leren, Werken en Ontmoeten. Opvallend is dat de prijs niet alleen architecten erkent, maar ook opdrachtgevers en gebruikers nadrukkelijk mee in de schijnwerpers zet, vanuit de overtuiging dat kwalitatieve architectuur het resultaat is van een collectieve inspanning.

Vakjuryprijs

De vakjuryprijs gaat naar de renovatie van de Goujons toren in Anderlecht door Karbon’ architectuur en stedenbouw en TVK, in opdracht van Foyer Anderlechtois / Anderlechtse Haard. Het markante appartementsgebouw uit de jaren 1970, met 378 wooneenheden het grootste van het Brussels Gewest, kreeg een volledig nieuwe gevelschil met ruime terrassen die het wooncomfort verhogen en tegelijk het energieverbruik terugdringen. Ook het gelijkvloers werd grondig hertekend met onder meer een sportzaal, een gemeenschapsruimte en een uitbreiding van het medisch centrum. Volgens de jury vormt het project een ambitieus en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw.

De publieksjuryprijs voor Wonen gaat naar Tuighuisstraat in Kortrijk van MAKER architecten, gerealiseerd voor woonmaatschappij SW+. Het project bouwt voort op het erfgoed van een tuinwijk met gemeenschappelijke groenzones en voegt er nieuwe sociale woonvormen aan toe. Zeven percelen werden samengebracht tot drie bouwvolumes met appartementen, studio’s en duplexwoningen, aangevuld met een open gelijkvloerse ruimte voor ontmoeting. Daarnaast creëert het project mogelijkheden voor onder meer kangoeroewonen, thuiswerkplekken en andere flexibele woonvormen die inspelen op veranderende woonbehoeften.

Zorg en ontmoeting

In de categorie Zorgen bekroont de publieksjury Tonuso in Vilvoorde van ZAmpone architectuur en uma architecten, in opdracht van Tonuso vzw. Het voormalige schoolgebouw werd omgevormd tot een centrum voor bijzondere jeugdzorg met plaats voor een twintigtal kinderen en jongeren. Het project omvat twee leefgroepen en enkele studio’s voor begeleid zelfstandig wonen, maar onderscheidt zich vooral door de aandacht voor een warme en stimulerende leefomgeving. Door bewust afstand te nemen van het klassieke instellingsgevoel slaagt het ontwerp erin zorg, geborgenheid en architecturale verfijning samen te brengen.

De publieksjuryprijs voor Ontmoeten gaat naar de uitbreiding van het NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde door Havana architectuur, in opdracht van de gemeente Koksijde. Het project omvat een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel die samen met het bestaande museum één architecturaal geheel vormen. Volgens de jury overstijgt NAVIGO daarmee de klassieke rol van tentoonstellingsruimte en ontwikkelt het zich tot een veelzijdige ontmoetingsplek waar erfgoed, educatie en gemeenschapsvorming elkaar versterken.

Leren en werken

Het Manchestergebouw in Aalst wint de publieksjuryprijs voor Leren. Areal Architecten transformeerde de onderste twee bouwlagen van een voormalige spinnerij, aangekocht door CBE Ligo ZOVL, tot een centrum voor volwassenenonderwijs. Het project biedt ruimte aan basiseducatie en opleidingen voor kortgeschoolden en zet sterk in op ontmoeting en interactie tussen gebruikers. De jury prijst vooral de manier waarop met beperkte middelen een kwalitatief leerlandschap werd gecreëerd waarin erfgoed, functionaliteit en toekomstgerichtheid samenkomen.

De publieksjuryprijs voor Werken gaat naar Usquare Feder in Elsene van evr-architecten, BC architects & studies & materials en Callebaut Architecten, gerealiseerd voor VUB, ULB en SAU/MSI. Na jaren van leegstand kreeg de voormalige rijkswachtkazerne een nieuwe bestemming als internationale universiteitssite en multifunctionele stadswijk. Zeven historische gebouwen werden herbestemd tot een omgeving waar onderwijs, onderzoek en stedelijk leven samenkomen. Volgens de jury onderscheidt Usquare Feder zich door zijn inclusieve karakter en zijn vermogen om uiteenlopende gebruikersgroepen op een vanzelfsprekende manier met elkaar in contact te brengen.