Van spoelwater tot ovencondensaat: Etex Tisselt sluit de kringloop met watermanagementplan

Op de site in Tisselt produceert Etex Building Performance voornamelijk calciumsilicaatplaten, naast brandwerende gipsplaten en xonotlietpoeder. Vooral de productie van calciumsilicaatplaten vraagt aanzienlijke hoeveelheden water. Daardoor vertoont de site binnen de Etex Group de hoogste waterintensiteit.

Kanaalwater als belangrijkste bron

Om te bepalen waar de grootste besparingen mogelijk zijn, stelde Sweco voor Etex een watermanagementplan op. Daarbij werden de bestaande waterstromen geïnventariseerd en mogelijke maatregelen voor reductie, optimalisatie en hergebruik onderzocht. Een belangrijk onderdeel van de studie was de analyse van waterstromen op de site.

Vandaag bestaat ongeveer 97% van de watervoorziening op de site uit kanaalwater. De overige 3% is stadswater, dat hoofdzakelijk wordt ingezet voor sanitaire voorzieningen en kritische productieprocessen. Sweco onderzocht in welke mate waterstromen die vandaag naar de waterzuivering worden afgevoerd, ingezet kunnen worden voor hergebruik voor alternatieve toepassingen in het productieproces.

Uit die analyse kwam een pakket maatregelen naar voren dat samen een potentiële waterbesparing van 28% kan opleveren. Daarmee komt de site dicht in de buurt van haar reductiedoelstelling van 30% voor 2030.

Spoelwater opnieuw inzetten

Een van de belangrijkste ingrepen is het hergebruik van spoelwater van twee vacuümbanden. Tijdens het productieproces wordt het product op deze installaties gespoeld, waarna het gebruikte water wordt afgezogen en afgevoerd.

In het voorgestelde systeem wordt dat spoelwater eerst door een voorbezinker geleid en vervolgens in een buffertank opgeslagen. Daarna kan het opnieuw op dezelfde twee vacuümbanden worden ingezet. De maatregel vermindert niet alleen de behoefte aan vers water, maar verlaagt ook de hoeveelheid afvalwater die naar de waterzuivering moet worden afgevoerd.

Efficiëntere productie van demiwater

Ook bij de productie van gedemineraliseerd water, of demiwater, ziet Sweco besparingspotentieel. Demiwater speelt een belangrijke rol in verschillende productieprocessen op de site. Het voorgestelde systeem combineert ultrafiltratie (UF) met omgekeerde osmose (RO). Die technologie moet de productie van demiwater efficiënter maken en heeft daarnaast een voordeel voor de kwaliteit van het afvalwater.

Vandaag worden voor de demiwaterproductie onder andere ontharders gebruikt. Die moeten regelmatig met zout worden schoongespoeld, waardoor chloride in het afvalwater terechtkomt. Met een UF/RO-installatie kan die onthardingsstap wegvallen. Daardoor neemt zowel de chloridebelasting van de waterzuivering als de hoeveelheid chloride aan het uiteindelijke lozingspunt af.

Van ovencondensaat tot waterjet

Naast de twee voornaamste maatregelen identificeerde de studie nog verschillende kleinere mogelijkheden voor waterbesparing en -hergebruik. Zo werd in de stromen naar de waterzuivering een specifieke procesreststroom aangetroffen waarvan de waterkwaliteit vergelijkbaar is met die van een stroom die vandaag al wordt hergebruikt. Door ook deze reststroom opnieuw in het productieproces in te zetten, kan de behoefte aan kanaalwater verder afnemen.

Daarnaast wordt gekeken naar het hergebruik van condensaat afkomstig van twee ovens. Ook een relatief eenvoudige aanpassing aan een waterjet kan een bijdrage leveren. Door de installatie niet langer continu water te laten verbruiken, maar ze discontinu aan te sturen wanneer water effectief nodig is, kan bijkomend worden bespaard.

Meten om verder te optimaliseren

Het watermanagementplan is geen eindpunt. Een volgende stap is het nauwkeuriger meten van de verschillende waterstromen. Sweco adviseert daarom om op strategische plaatsen bijkomende debietsmeters te installeren. Die metingen moeten Etex meer inzicht geven in het werkelijke verbruik per proces en in de effecten van de uitgevoerde maatregelen. Betere data maken het bovendien mogelijk om nieuwe besparingsmogelijkheden te detecteren en de waterhuishouding op de site verder te optimaliseren.

Met de voorgestelde maatregelen kan Etex Tisselt volgens het watermanagementplan een potentiële reductie van 28% realiseren. Daarmee is het grootste deel van de weg naar de vooropgestelde vermindering van 30% tegen 2030 uitgestippeld. Verdere monitoring en bijkomende optimalisaties moeten helpen om ook de resterende besparing te realiseren.