Nieuwe toekomst voor Chiquita-site steunt op complexe onderbouw van Friendship Residence

Achter die stedelijke vernieuwing gaat een uitdagende technische opgave schuil. Door de hoge grondwaterstand en de aanwezigheid van meerdere ondergrondse niveaus wordt de realisatie in grote mate bepaald door wat zich onder het maaiveld afspeelt. Voor de studies stabiliteit en akoestiek deed CORES Development dan ook een beroep op M-gineers, dat mee de technische randvoorwaarden voor het project in kaart bracht.

Werken in een complexe stedelijke context

De ligging van Friendship Residence aan het Antwerpse Eilandje brengt specifieke logistieke uitdagingen met zich mee. Het terrein wordt volledig omsloten door tramsporen, waardoor de ruimte voor werfinrichting, opslag en transport beperkt is. Bovendien staat midden op de site een tractiestation van De Lijn dat gedurende de volledige uitvoering behouden moet blijven.

Ook de aanwezigheid van een operationeel Total-tankstation beïnvloedt de planning. Omdat het station zich bevindt op de locatie waar later een van de woongebouwen wordt gerealiseerd, verloopt de ontwikkeling gefaseerd. Eerst moet een nieuwe locatie voor het tankstation operationeel zijn voordat de bestaande infrastructuur kan verdwijnen en de volgende bouwfase kan starten.

Waterdichte bouwkuip als technische sleutel

De grootste uitdaging bevindt zich echter onder de grond. Door de nabijheid van de dokken bevindt het grondwater zich op sommige plaatsen al tussen één en twee meter onder het maaiveld. Die omstandigheden maken een waterdichte ondergrondse constructie essentieel.

Om de bouwput te kunnen realiseren tot drie niveaus ondergronds wordt rondom een beschoeiingswand voorzien die reikt tot in de boomse klei. Die klei zorgt voor de waterdichting langs de onderzijde van de bouwput, zodat bij het verlagen van de grondwaterstand in de bouwput de invloed aan de buitenzijde verwaarloosbaar is.

Het gros van de beschoeiingswand wordt traditioneel uitgevoerd met een voorzetwand om de finale waterdichting te garanderen. Langs twee zijden is er echter geopteerd om te werken zonder voorzetwand, maar met een damwand in de beschoeiingswand die in uiteindelijke toestand zichtbaar blijft langs de binnenzijde van de parking. Deze damplanken zorgen voor de stabiliteit en waterdichting van de beschoeiingswand. Dat resulteert in bijna een halve meter extra ruimte, wat cruciaal was om voldoende parkeerplaatsen te kunnen realiseren.

Funderingen afgestemd op de ondergrond

Ook de funderingsstrategie werd afgestemd op de specifieke bodemomstandigheden van de site. Zo worden de zones die reiken tot niveau min drie gefundeerd op zolen. Om de opwaartse druk van het grondwater op te vangen, worden deze aangevuld met trekpalen.

Op andere locaties volstaat de draagkracht van de ondergrond niet en wordt gekozen voor paalfunderingen. Zo ontstaat een slimme puzzel van funderingssystemen die inspeelt op de specifieke omstandigheden van elk bouwdeel.

“Onder de gebouwen wordt bovendien een geothermisch BEO-veld geïntegreerd. Dat vraagt een zorgvuldige afstemming tussen funderingen, ondergrondse constructies en technieken, lang voor de uitvoering van start gaat”, vertelt Dave De Borchgrave, Projectleider Stabiliteit bij M-gineers.

Gefaseerde uitvoering bepaalt het bouwritme

Friendship Residence bestaat uit zes bouwblokken, die variëren van vier tot tien bouwlagen. Bovengronds wordt gewerkt met een klassieke efficiënte betonnen draagstructuur. De technische complexiteit situeert zich dus vooral in de onderbouw, met name de overgang van gelijkvloers naar min één en de gefaseerde uitvoering.

De grondwerken zijn in augustus gestart en de eerste betonwerken worden begin volgend jaar verwacht. De verdere voortgang blijft daarbij nauw verbonden met de gefaseerde verhuis van het tankstation en de logistieke randvoorwaarden op de site.

Met Friendship Residence krijgt de iconische Chiquita-site niet alleen een nieuwe stedelijke invulling, maar wordt ook duidelijk hoe hedendaagse stadsontwikkelingen steeds vaker worden gestuurd door complexe technische randvoorwaarden die voor voorbijgangers grotendeels onzichtbaar blijven. Nog voor de eerste woontorens het Antwerpse stadsbeeld mee vormgeven, wordt onder onze voeten al een belangrijk deel van het succes van het project bepaald.