Nieuw zwembad in Bredene combineert dieptegeothermie met transparante architectuur
In Bredene opende onlangs LAGO Bredene Grasduinen, het eerste zwembad in België dat gebruikmaakt van dieptegeothermie. Het volledig gasloze complex, ontworpen door architecten- en ingenieursbureau Artabel, combineert een fossielvrij energieconcept met een transparante architectuur die nauw aansluit bij de groene omgeving.
De grote glaspartijen laten het daglicht diep in het gebouw doordringen en de grens tussen binnen en buiten vervagen. Voor de realisatie van de gevel werd 935 m² MC55-gordijngevel van Aliplast Aluminium Systems toegepast, verwerkt en geplaatst door Ceyssens. De grote overspanningen, hellende gevelvlakken en specifieke eisen van de zwembadomgeving vroegen om aangepaste technische oplossingen.
Compact complex met uitgebreid programma
Het zwembad ligt in een groene omgeving, omgeven door water. Omdat slechts 15% van de site bebouwd mocht worden, werden alle functies ondergebracht in een compact gebouw van 3.000 m². Toch biedt het complex een bijzonder uitgebreid programma. Het zwemgedeelte omvat onder meer een sportbad, een instructiebad met beweegbare bodem, een wildwaterbaan, een kinderbad en twee buitenbaden. Daarnaast zijn er een fitnessruimte, een binnenspeeltuin, een sauna, een warme lagune met uitloop naar een buitenjacuzzi onder het uitkragende dak en een bistro. Ook voor padel, tennis en multisport zijn er voorzieningen op de site.
Circulair en fossielvrij
“Voor het ontwerp lieten we ons inspireren door de kustomgeving, met haar duinen en de horizontaliteit van de zee”, vertelt architect Jan Haegeman. “We kozen bewust niet voor een rechtlijnig gebouw, maar voor een volume met gedraaide hoeken. Een opvallend element is de sterke horizontaliteit van het dak, waar op een speelse manier een tweede dakvolume bovenuit steekt.”
Duurzaamheid en circulariteit stonden centraal in het ontwerp. Door de hoge vochtbelasting en specifieke technische vereisten is circulair bouwen bij zwembaden niet vanzelfsprekend. Toch werd waar mogelijk ingezet op flexibiliteit en demonteerbaarheid. “Waar mogelijk werkten we met kolommen en balken, zodat ruimtes in de toekomst eenvoudig anders kunnen worden ingedeeld of een nieuwe functie kunnen krijgen. De dakstructuur bestaat uit hout met een duurzaamheidslabel en is dankzij omkeerbare verbindingen tussen de liggers en dakelementen bovendien demonteerbaar. De rest van het gebouw bestaat hoofdzakelijk uit beton”, licht de architect toe.
Ook energetisch legt het zwembad de lat hoog. Het beschikt over het eerste fossielvrije energieconcept voor een zwembad in België waarbij dieptegeothermie wordt toegepast. Via boringen tot 1.250 meter diep wordt aardwarmte benut, die met behulp van een elektrische warmtepomp wordt ingezet voor de verwarming van het gebouw en het zwembadwater. Daarnaast liggen er 761 zonnepanelen op het dak, goed voor een geraamde jaarlijkse productie van 146 kWh hernieuwbare energie per vierkante meter. Volgens de projectpartners ligt het energieverbruik daardoor ongeveer 50% lager dan bij een klassiek zwembad.
Transparante gevel verbindt binnen en buiten
De landschappelijke inpassing vertaalt zich niet alleen in de vormgeving, maar ook in de gevelarchitectuur. De grote glaspartijen, die van de vloer tot aan het dak reiken, zorgen voor een open uitstraling en een sterke visuele verbinding met het omliggende groen.
De uitvoering van die transparante gevel bracht verschillende technische uitdagingen met zich mee. Daarom werd Aliplast al vroeg betrokken bij de engineering. “We moesten rekening houden met grote overspanningen en hoge windbelastingen, het aanzienlijke gewicht van de beglazing en strenge thermische eisen. Bovendien volgen verschillende gevelvlakken de helling van het dak”, vertelt Alexander Morel, Project Support Manager bij Aliplast.
Ook het zeeklimaat aan de buitenzijde en de aanwezigheid van chloor aan de binnenzijde vereisten specifieke maatregelen. Samen met gevelbouwer Ceyssens werden de technische oplossingen afgestemd op de constructieve vereisten en het productie- en plaatsingsproces.
Grote overspanningen en slanke profielen
Om de aluminium profielen te beschermen tegen corrosie kregen ze eerst een pre-anodisatiebehandeling, gevolgd door een poederlaklaag van minimaal 60 micron. Ook bij de keuze van het beslag werd rekening gehouden met corrosiebestendigheid en het intensieve gebruik van een publiek zwembad.
Constructief vormden vooral de grote overspanningen een aandachtspunt. Aan de hoofdgevel bereiken de verticale stijlen hoogtes tot 7 meter. Om voldoende stabiliteit te garanderen, werden ze intern verstevigd met aluminium en stalen versterkingsprofielen. Zo kon de slanke aanzichtbreedte van 55 mm behouden blijven.
De verschillende dakhellingen maakten ook aangepaste aansluitingen noodzakelijk. De bovenzijde van de gordijngevel volgt telkens de helling van het dak. Om de vele stijl-regelverbindingen efficiënt te monteren, werd een kliksysteem toegepast. Bij gevelvlakken met een helling van ongeveer 45° moest bovendien bijzondere aandacht gaan naar de gewichtsafdracht van de beglazing en een correcte afwatering.
Een bijkomende uitdaging situeerde zich boven de tourniquet aan de inkom. Om aan de hoge thermische eisen te voldoen, werd het buitenschrijnwerk uitgevoerd met driedubbele beglazing. Het aanzienlijke glasgewicht, in combinatie met de grote overspanningen, vereiste specifieke glasdragers, versterkte regelprofielen en stalen gewichtsankers.
Het project bracht zo verschillende technische uitdagingen samen. Dankzij de nauwe samenwerking tussen de verschillende bouwpartners konden hiervoor doordachte oplossingen worden uitgewerkt. “Bij Aliplast zijn we dan ook bijzonder tevreden dat we dit complexe project samen met alle betrokken partners tot een goed einde hebben gebracht. Het resultaat mag er absoluut zijn.”, besluit Alexander Morel.