INTERVIEW. Xu Tiantian: “Schoonheid op zich is gevaarlijk”
In een gesprek met Louisiana Channel zet de Chinese architect Xu Tiantian zich scherp af tegen de klassieke ambitie van architectuur als monumentale daad. Haar werk vertrekt niet vanuit vorm of schaal, maar vanuit context en gemeenschap. “Architectuur is er voor mensen, toch? Niet voor de architecten,” stelt ze, en daarmee schuift ze de auteur van het ontwerp bewust naar de achtergrond. Architectuur wordt bij haar geen eindproduct, maar een middel om lokale dynamieken te activeren, erfgoed te herwaarderen en toekomstperspectief te creëren.
Die houding vertaalt zich in wat Xu Tiantian “architecturale acupunctuur” noemt: gerichte, kleinschalige ingrepen die bestaande situaties versterken in plaats van overschrijven. Ze verzet zich tegen het idee dat architectuur haar waarde ontleent aan volume of zichtbaarheid. In een tijd van klimaatcrisis en groeiende ongelijkheid pleit ze voor een andere inzet van het vak: minder gericht op wat de architect maakt, meer op wat architectuur kan doen. “Het gaat niet langer om de schaal van sterarchitectuur,” klinkt het, als duidelijke breuk met het icoondenken.
Architectuur als precisie-instrument
Architecturale acupunctuur werkt volgens Xu als een diagnose en behandeling tegelijk. In plaats van nieuwe volumes te introduceren, zoekt ze naar latent potentieel in bestaande structuren, landschappen en gebruiken. Door minimale interventies — vaak met lokale materialen en technieken — ontstaan nieuwe programma’s die gedragen worden door de gemeenschap zelf. Die projecten fungeren als katalysator: ze brengen niet alleen ruimte, maar ook initiatief op gang, van kleine ondernemingen tot culturele activiteiten.
Opvallend is hoe Xu ook het begrip schoonheid herkadert. Ze wantrouwt een louter esthetische benadering en koppelt schoonheid expliciet aan werking en duurzaamheid. Wat generaties lang standhoudt, wat voortkomt uit noodzaak en gebruik, dat is voor haar werkelijk mooi. Architectuur hoeft daarbij niet altijd een gebouw te zijn; soms ligt de essentie al besloten in het landschap zelf. Door die blik verschuift haar praktijk van ontwerpen naar activeren — van object naar proces.
