Eric Sasse 38

ontwerpopdracht

De proto-modernistische wooncomplexen langs de Sint-Bernardsesteenweg in Hoboken getuigen van een uniek stuk wooncultuur in Antwerpen. Ze demonstreren het geloof in een maakbare samenleving. De gebouwen omvatten allemaal een volledig bouwblok en beschikken over één of meerdere gemeenschappelijk binnenpleinen, geïnspireerd op de vroeg 20e-eeuwse Weense Hoven. Het gebouw Eric Sasse door architect Edward Craye, opgetrokken in 1952, is een beetje een nakomertje. Het maakt deel uit van het stadsensemble, maar is tegelijk een soort toevoeging, die moet onderdoen voor de originelen uit het interbellum. Het gebouw is aan vervanging toe en Woonhaven vraagt om een complex met stedenbouwkundige meerwaarde in zijn omgeving. Architecturale typologieën moeten zorgen voor herkenning binnen alle figuren.

uitdagingen en antwoorden

In een roerige stedelijke context draaide het ontwerp van een sociaal wooncomplex rond de maat van een volledig bouwblok – de grootst mogelijke schaal voor architectuur. Tegelijk vertrekt het vanuit de kleinste korrel, die van de bewoners. Een fors en dierbaar gebouw-blok, op basis van het programma, zonder te veel vermenging van gebruikersprofielen. Huisvesting op deze schaal vraagt om een efficiënte configuratie van woongehelen tot elkaar en in relatie tot de open ruimte. Daarom is een rationele empathie des te belangrijker bij deze oefening, ruimtelijk vertaald als ‘grote gebouwen met kleine momenten’. In de articulatie, het detail en de materialiteit van het gebouwde wordt het grotere geheel terug huiselijk, tactiel en zintuiglijk. Herkenbaar, mensgericht en op maat van het individu.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

We menen dat gebouwen uitdrukking moeten geven aan de openbare en collectieve ruimte. Wat leeg blijft, is daarbij zo belangrijk als het gebouwde. Bebouwing wordt zo de rand van het publieke en het gemeenschappelijke. Die rand mag best stevig zijn, ritmisch en bestand tegen de tand des tijds. We zoeken variatie in de herhaling, verschuiving in de gebouwdelen. Duurzaam is voor ons in de eerste plaats logisch en compact bouwen. Eerst de structuur, dan het programma. Het is onze ambitie om het gebouw in haar onveranderlijke aspecten als structuur, materialisatie en detaillering kwalitatief neer te zetten. Tegelijk willen we gastvrije beschutting bieden. We zetten voor Woonhaven steevast in op leesbare woonmilieus waarin de tussenruimte op termijn flexibele toe-eigening en gebruik toelaat.

motivatie

De rationele structuur en oerdegelijke bouwmethode ambiëren een lange bestaanstermijn. Een realistisch en weerbaar gebouw, daglicht, bemeubelbaarheid, overmaat, heldere planopbouw, beproefde collectieve technieken die op termijn kunnen worden aangepast, grote fietsstallingen, fijne entrees en een mix aan royale typologieën, … lijken misschien niet de meest fantasierijke thema’s, maar ze vormen de basis voor een écht dierbaar gebouw dat mogelijks meerdere levens kan krijgen en hopelijk voorbijgaat aan greenwashing of de dwang om per se gedemonteerd te kunnen worden. Dit ogenschijnlijk rigide bouwblok biedt veel meer aan bewoner en passant dan op het eerste gezicht blijkt. Zowel de relaties in het binnengebied als die met het openbaar domein gaan uit van een gedragen engagement met de stad.