ALUCOBOND® A2: wanneer brandveiligheid onderdeel wordt van het ontwerp

Met ALUCOBOND^® A2 wil 3A Composites die systeemgerichte benadering verzoenen met architecturale vrijheid. Het lichte, 4 mm dunne gevelpaneel combineert brandreactieklasse A2-s1,d0 met grote formaten en uitgebreide vormgevingsmogelijkheden. Zo hoeft een verhoogde aandacht voor brandveiligheid geen beperking te zijn, maar kan ze integraal deel uitmaken van het ontwerp.

ALUCOBOND^® A2-paneel als basis voor een brandveilige gevel

ALUCOBOND^® A2 is volgens de Europese norm EN 13501-1 ingedeeld in brandreactieklasse A2-s1,d0. Dat betekent dat het materiaal slechts een zeer beperkte bijdrage levert aan de ontwikkeling van een brand.

Daarbij is een belangrijke nuance op zijn plaats. De classificatie heeft betrekking op de reactie bij brand van het materiaal en mag niet worden verward met de brandweerstand van een bouwdeel. Hoewel de A2-s1,d0-classificatie van ALUCOBOND^® A2 een belangrijk onderdeel is van de brandveiligheid, moet het volledige gevelsysteem dus als één geheel worden beschouwd.

Precies daar ligt volgens Stefan Wauer, productmanager bij 3A Composites, een belangrijke verantwoordelijkheid voor ontwerpers. “De bekleding vormt een belangrijke schakel in het gevelsysteem, samen met de isolatie, ondergrond, achterconstructie, ventilatiespouw, bevestigingen en brandbarrières een rol spelen. De brandveiligheid van de gevel moet daarom vanuit die volledige opbouw worden benaderd.”

De spouw als kritieke schakel

De geventileerde spouw is een belangrijk onderdeel van een regenschermgevel. Hiermee moet ook rekening worden gehouden in het brandveiligheidsconcept. De spouw is immers noodzakelijk voor de werking van het gevelsysteem, maar kan bij brand een schoorsteeneffect veroorzaken waardoor hete lucht en vlammen zich verticaal verspreiden.

“Daarom zijn er systemen nodig die de verspreiding van vuur in die spouw stoppen of beperken”, licht Stefan toe. “Correct geplaatste en geteste spouwonderbrekingen of cavity barriers zijn daarbij essentieel. Afhankelijk van het systeem en de nationale regelgeving kunnen bijvoorbeeld opschuimende barrières worden toegepast die de ventilatiespouw bij brand afsluiten.” Ook de isolatie en draagstructuur zijn bepalend. Stefan adviseert bij hoge brandveiligheidseisen onbrandbare isolatie van minerale wol en wijst erop dat houtconstructies aanvullende bescherming kunnen vereisen.

3A Composites voert daarom brandproeven volgens verschillende normen uit om dergelijke systeemopbouwen en technische aanbevelingen te onderbouwen. “We investeren al jaren in brandveiligheid en hebben talrijke brandtesten volgens verschillende normen uitgevoerd. Daardoor kunnen we aanbevelen welke materialen en brandbarrières op welke plaatsen nodig zijn”, aldus Stefan. Het is uiteraard belangrijk dat de volledige gevelopbouw en gebruikte materialen voldoen aan de geldende nationale regelgeving en projectspecifieke eisen.

Veiligheid zonder de ontwerpvrijheid op te geven

Meer aandacht voor brandveiligheid hoeft volgens Stefan niet te betekenen dat architecten esthetische mogelijkheden moeten inleveren. ALUCOBOND^® A2 combineert een hoge brandwerendheid met de ontwerpvrijheid van een aluminium composietpaneel.

“De panelen kunnen worden geplooid, gevouwen en driedimensionaal gevormd. Zo kunnen bijvoorbeeld raamneggen en complexere vormen uit één element worden vervaardigd. Dat beperkt het aantal zichtbare voegen en biedt mogelijkheden voor uitgesproken volumes en detailleringen.”

Die combinatie is relevant omdat een gevel nooit vanuit één criterium wordt ontworpen. Uitstraling, technische prestaties, maakbaarheid, duurzaamheid en brandveiligheid moeten uiteindelijk binnen hetzelfde gevelconcept samenkomen.

Hoge structurele prestatie

Met een dikte van 4 mm en een gewicht van ongeveer 7,6 kg/m² is ALUCOBOND^® A2 relatief licht. Het product bestaat uit een minerale kern met daarrond aan beide zijden 0,5 mm dikke aluminium deklagen, die volgens de fabrikant tegelijk zorgen voor een hoge structurele prestatie.

3A Composites stelt dat daardoor, afhankelijk van de toepassing, grotere elementen en overspanningen mogelijk zijn dan bij bepaalde andere A2-gevelmaterialen. De fabrikant spreekt over elementen die tot zo’n 60 procent groter kunnen zijn en overspanningen die tot ongeveer 40 procent groter kunnen uitvallen in vergelijking met gevelbekledingsmaterialen die voldoen aan brandklasse A2-s1,d0 volgens EN 13501-1, maar geen aluminiumcomposietmaterialen zijn. De concrete prestaties hangen onder andere af van windbelasting, paneelafmetingen, bevestigingswijze en gevelopbouw.

Vooral bij hoogbouw ziet Stefan een praktisch voordeel: “Alles moet naar de plaats van installatie worden gebracht. Gemakkelijke handling heeft daar een grote invloed. Met grotere elementen heb je bovendien minder afzonderlijke panelen die naar boven moeten worden gebracht.”

Ook interessant bij renovatie

Het lage gewicht kan ook bij renovatie een voordeel zijn. Bestaande draagconstructies laten niet altijd toe om veel extra gewicht toe te voegen. Een lichte gevelbekleding biedt dan mogelijkheden om een gebouw zowel thermisch als architecturaal op te waarderen.

ALUCOBOND^® kent daarin al een lange geschiedenis. Het oorspronkelijke composietpaneel werd eind jaren zestig ontwikkeld, terwijl de A2-uitvoering in de jaren negentig volgde. Vandaag wordt het materiaal zowel voor renovatie als nieuwbouw ingezet, met bijzondere aandacht voor hoogbouw, ziekenhuizen en gebouwen waar evacuatie complexer kan zijn.

Ook duurzaamheid maakt deel uit van die afweging. Voor het materiaal zijn EPD's beschikbaar en 3A Composites gaat bij correct gebruik en onderhoud uit van een levensduur van meer dan vijftig jaar. De materialen kunnen na gebruik bovendien eenvoudig worden gerecycleerd.

Brandveiligheid begint aan de ontwerptafel

Stefan verwacht dat de aandacht voor brandveilige gevels nog verder zal toenemen. “Regelgeving evolueert en tegelijk groeit de kennis over hoe een brand zich in gevelconstructies kan gedragen. Daardoor wordt het steeds belangrijker om niet alleen naar de classificatie van afzonderlijke materialen te kijken, maar ook naar technisch onderbouwde en geteste systeemopbouwen.”

De belangrijkste boodschap voor architecten ligt dan ook voorbij het gevelpaneel zelf. Brandveiligheid is geen eis die pas na het ontwerp wordt afgevinkt. Door bekleding, isolatie, spouw, achterconstructie en brandbarrières vanaf de eerste schetsen als één geheel te benaderen, wordt veiligheid een integraal onderdeel van de architectuur.