VOLT Architecten transformeert klassieke bel-etage tot lichtrijke stadswoning in Sint-Amandsberg

Centraal in het ontwerp staan een dubbelhoge glaspartij en een opvallende metalen draaitrap die de verschillende leefniveaus met elkaar verbinden. Door het typische karakter van de bel-etage te behouden en tegelijk de relatie met de tuin fundamenteel te verbeteren, toont VOLT Architecten hoe bestaande woningen met weloverwogen ingrepen een nieuwe toekomst kunnen krijgen.

Van gesloten bel-etage naar open leefruimtes

De klassieke bel-etage is een vertrouwd woningtype in veel Vlaamse stadswijken. De leefruimtes bevinden zich doorgaans op de eerste verdieping, boven een garage of halfondergrondse ruimte. Daardoor is de verbinding met de tuin vaak beperkt tot een buitentrap. Bij de renovatie in Sint-Amandsberg koos VOLT Architecten ervoor om die typische niveauverschillen niet weg te werken, maar ze net als uitgangspunt voor het ontwerp te gebruiken.

De bestaande aanbouw en het balkon aan de achterzijde maakten plaats voor een grote glaspartij die zich uitstrekt van het tuinniveau tot boven de eerste verdieping. Die ingreep zorgt niet alleen voor meer daglicht, maar creëert ook een sterke visuele verbinding tussen de leefruimtes en de tuin. Wat oorspronkelijk een beperking van het woningtype was, groeide zo uit tot een van de belangrijkste kwaliteiten van het vernieuwde interieur.

Metalen draaitrap verbindt de verschillende leefniveaus

Een opvallend element in het ontwerp is de metalen draaitrap die de eetruimte op de verdieping verbindt met de lager gelegen zithoek en de tuin. De trap vervangt de klassieke, rechtstreekse verbinding naar buiten en speelt een centrale rol in de nieuwe ruimtelijke organisatie van de woning.

Door de leefruimtes over verschillende niveaus te verdelen, ontstaat een afwisseling tussen openheid en geborgenheid. De dubbelhoge ruimte versterkt het gevoel van ruimtelijkheid, terwijl de verschillende verdiepingen elk hun eigen karakter behouden. De trap fungeert daarbij niet alleen als circulatie-element, maar ook als een architecturaal accent dat de verschillende ruimtes met elkaar verbindt.

Doorlopende materialen versterken relatie met de tuin

De verbinding tussen binnen en buiten wordt verder benadrukt door een doordachte materiaalkeuze. Zo lopen flagstones in een driehoekig patroon vanuit de woning door naar het terras, de buitentrapjes en het stapelmuurtje in de tuin. Die continuïteit zorgt ervoor dat de overgang tussen interieur en buitenruimte minder scherp wordt afgebakend.

Het geometrische patroon verwijst bovendien subtiel naar de oorspronkelijke bouwperiode van de woning en naar het werk van architect Jacques Dupuis. Ook aan de straatzijde werd zorgvuldig omgegaan met de bestaande architectuur. De nieuwe trap laat het oorspronkelijke baksteenmetselwerk zichtbaar en creëert een doorkijk die de gevel een bijkomende ruimtelijke dimensie geeft.

Energetische renovatie met respect voor de bestaande woning

Naast de ruimtelijke herorganisatie besteedde VOLT Architecten aandacht aan de energetische prestaties van de woning. De buitenschil werd grondig geïsoleerd, waardoor het energieverbruik aanzienlijk kon worden teruggedrongen.

Opvallend is dat de renovatie aan de straatzijde nauwelijks zichtbaar is. De oorspronkelijke voorgevel en het voordakvlak bleven behouden, terwijl het dakvlak aan de achterzijde werd opgetild. Zo ontstond bijkomende ruimte voor een zolder- of logeerkamer met zicht op de tuin.

Ook de buitenruimte werd met de nodige terughoudendheid aangepakt. Er werden geen bomen gekapt en de bijkomende verharding bleef beperkt. Door de afbraak van de bestaande aanbouw werd de tuin zelfs groter. Een compact terras, nieuwe beplanting en verticaal groen versterken de groene omgeving en de relatie met de leefruimtes.

Gerichte ingrepen met maximale ruimtelijke impact

De kracht van het project schuilt volgens de jury van de BILT Architectuurwedstrijd in de weloverwogen manier waarop VOLT Architecten met de bestaande woning omging. In plaats van een volledige transformatie koos het bureau voor een reekst gerichte ingrepen op plaatsen waar ze de grootste ruimtelijke meerwaarde opleveren. Die aanpak vertaalt zich ook naar het interieur. De keuken werd bewust sober gehouden, met aandacht voor hergebruik van bestaande elementen, zoals de oorspronkelijke keukendeur.

Het resultaat is een woning waarin de karakteristieke eigenschappen van de bel-etage niet langer als beperkingen worden ervaren, maar bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit. De combinatie van daglicht, niveauverschillen en zorgvuldig gekozen materialen zorgt voor een hedendaagse woonomgeving die tegelijk het karakter van de oorspronkelijke woning respecteert.

Met het renovatieproject in Sint-Amandsberg behaalde VOLT Architecten de vierde plaats tijdens de BILT Architectuurwedstrijd 2026. De wedstrijd stond dit jaar in het teken van Binnenste Buiten en bekroonde projecten die op een bijzondere manier de relatie tussen interieur en buitenruimte versterken.