Architect Lieven Achtergael (64) overleden: een genereus vakman met een groot geloof in de publieke ruimte
-
© Architecten Achtergael
De Belgische architectuurwereld heeft afscheid moeten nemen van Lieven Achtergael. De architect, die op 20 juli overleed op 64-jarige leeftijd, bouwde gedurende meerdere decennia aan een bijzonder veelzijdig oeuvre. Met projecten als het nieuwe gerechtsgebouw in Gent, de Tacktoren in Kortrijk, cultuurhuis de Warande in Turnhout en ’t Groen Kwartier in Antwerpen drukte hij mee zijn stempel op de hedendaagse architectuur in België.
Achtergael werd in 1961 geboren in Varsenare en studeerde architectuur in Gent. Een belangrijk deel van zijn carrière werkte hij nauw samen met Stéphane Beel. Die samenwerking resulteerde in een reeks gebouwen die ondertussen een vaste plaats hebben gekregen in het Belgische architectuurlandschap. Een van de bekendste is het nieuwe gerechtsgebouw in Gent, dat in 2007 in gebruik werd genomen. De opvallende glazen gevel moest de transparantie en toegankelijkheid van justitie ook architecturaal gestalte geven.
Relatie tussen gebouw en stad
Ook de Tacktoren in Kortrijk, de reconversie van een voormalige koeltoren van brouwerij Tack tot kunstencentrum, behoort tot zijn markante realisaties. Met Beel realiseerde Achtergael daarnaast onder meer het Centraal Museum in Utrecht en werkte hij aan de vernieuwing van cultuurhuis de Warande in Turnhout. Daar stond niet het architecturale gebaar op zich centraal, maar de manier waarop circulatie, ontmoeting en publieke ruimte het bestaande gebouwencomplex opnieuw leesbaar konden maken.
Die aandacht voor de relatie tussen gebouw en stad loopt als een rode draad door zijn werk. Dat is ook zichtbaar in ’t Groen Kwartier in Antwerpen, waar het voormalige Militair Hospitaal werd getransformeerd tot een autovrije stadswijk. Onder leiding van Beel en Achtergael werd een masterplan ontwikkeld waarin monumentale gebouwen, nieuwbouw en een landschappelijke parktuin tot één stedelijk geheel werden verweven.
Ontwerper, vakman en mentor
Na de langdurige samenwerking met Beel bouwde Achtergael zijn eigen bureau verder uit. Architecten Achtergael groeide uit tot een multidisciplinair kantoor dat zich beweegt tussen architectuur, stedenbouw en masterplanning, met een uitgesproken expertise in complexe publieke en stedelijke programma's. De aandacht voor open en publieke ruimte bleef daarbij essentieel. Achtergael verwoordde het zelf treffend tijdens een Architectura-panelgesprek over verdichting: “Verdichten moet vooral op een goede manier gebeuren. Meestal wordt er te weinig aandacht besteed aan de publieke ruimte.”
Zijn betekenis voor de architectuurwereld beperkte zich bovendien niet tot zijn gebouwen. Achtergael was jarenlang docent en begeleidde generaties jonge architecten. In de reacties op zijn overlijden wordt hij niet alleen herinnerd als een begenadigd ontwerper, maar ook als een genereuze vakman en mentor. Daarmee laat Lieven Achtergael naast een rijk gebouwd oeuvre ook iets minder tastbaars achter: een architectuurcultuur waarin vakmanschap, stedelijke verantwoordelijkheid en kennis delen hand in hand gaan.
