B-ILD voltooit met Brigida in Oostnieuwkerke een ontmoetingscentrum als verlengde van het park
In Oostnieuwkerke, een deelgemeente van het West-Vlaamse Staden, is het nieuwe ontmoetingscentrum en jeugdhuis Brigida opgeleverd. Het project – een ontwerp van het Brusselse architectenbureau B-ILD dat geselecteerd werd via WinVorm – brengt verschillende culturele en gemeenschapsfuncties samen op de site van het Brigidapark, in het hart van het dorp. Naast een polyvalente zaal omvat Brigida onder meer een jeugdhuis, vergaderruimtes en voorzieningen voor verenigingen. Voor het project werkte B-ILD samen met Sileghem & Partners, STir, Buitenruimte en Bureau De Fonseca.
Met Brigida krijgt Oostnieuwkerke niet alleen een nieuw gebouw, maar ook een vernieuwde publieke plek waar park, architectuur en dorpsleven nauw met elkaar verweven worden. Het ontwerp vertrekt vanuit de ambitie om de kwaliteiten van het bestaande Brigidapark te versterken en verder uit te bouwen tot een samenhangende ontmoetingssite. Het nieuwe gebouw vervangt het voormalige Zonneheem en wil een open en flexibel kader bieden voor het rijke verenigingsleven van het dorp.
Een gebouw in het park
De inplanting vormt zonder twijfel de belangrijkste ruimtelijke ingreep van het project. Waar het vroegere Zonneheem zich grotendeels afkeerde van het park, trekt Brigida het groen net diep het gebouw binnen. B-ILD koos voor een U-vormige configuratie rond een beschutte binnentuin, waardoor alle publieke ruimtes rechtstreeks in relatie staan met de omliggende buitenruimte. Zo ontstaat een voortdurende wisselwerking tussen gebouw en landschap.
Die landschappelijke aanpak vertaalt zich ook in een grote zorg voor het bestaande groen. Vrijwel alle aanwezige bomen bleven behouden en bepalen mee de sfeer en schaal van de nieuwe site. Tegelijk creëert het project een nieuwe, meer informele parkruimte die aansluit op het bestaande Brigidapark van landschapsarchitect Andy Malengier. Het ontmoetingscentrum profileert zich daardoor niet als autonoom volume, maar als onderdeel van een groter publiek landschap.
Architectuur rond ontmoeting
Ook de interne organisatie van Brigida is volledig opgebouwd rond ontmoeting en flexibiliteit. Een centrale foyer met bar vormt het hart van het gebouw en verbindt de grote zaal, de kleinere polyvalente ruimte en het jeugdhuis met elkaar. Dankzij grote glaspartijen en verschillende toegangen kunnen ruimtes eenvoudig gekoppeld of juist onafhankelijk gebruikt worden, afhankelijk van de activiteit.
Die polyvalentie laat uiteenlopende scenario’s toe, van theateravonden en kookworkshops tot fuiven, jeugdactiviteiten en buurtfeesten. De architectuur ondersteunt daarbij telkens andere vormen van gebruik zonder aan helderheid in te boeten. Overdekte gaanderijen, doorzichten naar het groen en een sterke relatie met de binnentuin zorgen ervoor dat ook circulatie- en tussenruimtes actief deel uitmaken van het sociale leven in het gebouw.
Tussen openheid en geborgenheid
Hoewel Brigida zich nadrukkelijk opent naar het park, besteedde B-ILD tegelijk veel aandacht aan beschutting en akoestisch comfort. De U-vorm van het gebouw werkt als buffer naar de omliggende woningen en creëert een rustige binnentuin waar activiteiten kunnen plaatsvinden zonder het omliggende woonweefsel te verstoren. Ook de overdekte rondgang en de strategische positionering van de functies dragen bij aan dat evenwicht tussen levendigheid en rust.
De architectuur zoekt daarnaast bewust aansluiting bij de schaal en materialiteit van het dorp. Verticale gevelelementen verwijzen subtiel naar de nabijgelegen kerk, terwijl de gekartelde straatgevel Brigida een herkenbaar gezicht geeft langs de Basijnsmolenstraat. Overdag zorgt die gevel voor een gevarieerd spel van licht en schaduw, terwijl het gebouw ’s avonds als een zachte lantaarn oplicht in het dorpscentrum.
Robuust en duurzaam
Duurzaamheid wordt in Brigida niet alleen technisch benaderd, maar ook ruimtelijk en constructief. Het ontwerp zet sterk in op robuuste materialen, flexibiliteit en een lange levensduur. De structuur bestaat grotendeels uit massieve wanden en prefabbetonelementen, gecombineerd met houten onderdelen in de gaanderijen. Door dragende buitenwanden te combineren met vrij indeelbare binnenwanden kan het gebouw zich bovendien relatief eenvoudig aanpassen aan toekomstige noden.
Ook op technisch vlak koos het ontwerpteam voor een doorgedreven duurzame aanpak. Brigida beschikt over warmtepompen, vloerverwarming, groendaken en zonnepanelen, terwijl regenwater maximaal wordt hergebruikt. Het landschap speelt daarbij eveneens een actieve rol, onder meer via infiltratiezones, extensief groenbeheer en een grote biodiversiteit. De nieuwe “secret garden” vormt zo niet alleen een ontmoetingsplek, maar ook een ecologisch verlengstuk van het bestaande park.
Verankerd in het dorp
Het ontwerp van Brigida kwam tot stand in nauwe dialoog met de gemeente, verenigingen en toekomstige gebruikers. Volgens B-ILD was die participatieve aanpak essentieel om tot een gedragen project te komen dat werkelijk aansluit bij het dagelijkse leven in Oostnieuwkerke. Het gebouw wil daarom geen monumentaal cultuurhuis zijn, maar een laagdrempelige infrastructuur die uiteenlopende groepen samenbrengt.
Die lokale verankering is voelbaar in het volledige project, van de zorg voor de bestaande parkstructuur tot de flexibele inzetbaarheid van de ruimtes. Brigida bevestigt daarmee de rol van het Brigidapark als sociale spil van het dorp en toont hoe hedendaagse dorpsarchitectuur tegelijk open, compact en sterk verbonden met haar omgeving kan zijn.