EXPO. Fondation Folon toont eerste Belgische overzichtsexpo van het werk van Kengo Kuma

Die verwantschap vormt het vertrekpunt van de tentoonstelling. Zowel Kengo Kuma als Jean-Michel Folon vertrekken vanuit gelijkaardige vragen over tijd, natuur en de plaats van de mens in de wereld. Hun werk zoekt geen spektakel, maar helderheid en verstilling. Luchtigheid, transparantie en eenvoud keren telkens terug, net als het geloof dat verbeelding kan bijdragen aan een meer harmonieuze toekomst.

Een gedeelde gevoeligheid

De expo kadert bovendien in het jubileumjaar waarin België en Japan 160 jaar diplomatieke relaties vieren. Na eerdere uitwisselingen – waaronder een grote Folon-retrospectieve in Japan – is dit een nieuw hoofdstuk in een langdurige culturele dialoog. Later dit jaar volgt nog een tentoonstelling rond mangaka Jiro Taniguchi, waarmee de Fondation Folon deze internationale lijn verderzet.

De tentoonstelling zelf is opgebouwd rond vier thema’s: lichtheid, zachtheid, natuur en geometrie. Aan de hand van projecten zoals het V&A Dundee, het Japan National Stadium en recent werk in Angers toont ze hoe Kuma telkens opnieuw zoekt naar een subtiele inbedding in de context. Tegelijk krijgen ook kleinere, meer intieme projecten en installaties een plaats, waardoor het geheel een genuanceerd beeld schetst van zijn praktijk.

Vier thema’s, één houding

Opvallend is hoe die thema’s geen losse categorieën vormen, maar verschillende facetten van één consistente houding. Lichtheid vertaalt zich in gelaagde structuren die de grens tussen binnen en buiten verzachten. Zachtheid zit in de tactiliteit van materialen en de menselijke schaal van de ingrepen. Natuur fungeert niet als decor, maar als referentiepunt, terwijl geometrie wordt ingezet als een helder, bijna elementair instrument om betekenis te geven aan ruimte.

Die inhoudelijke lijn wordt versterkt door de scenografie, die Kuma speciaal voor de Fondation Folon ontwierp. Lichte stoffen volgen de geometrie van het bestaande gebouw en vormen een reeks kleinere kamers, als tijdelijke huisjes binnen de structuur. In elk van die ruimtes wordt één project gepresenteerd, waardoor de bezoeker zich letterlijk van fragment naar fragment beweegt.

Een scenografie als dialoog

De ingreep is bewust terughoudend. In plaats van de bestaande architectuur te overschrijven, wordt ze omhuld en geactiveerd. De tentoonstelling wordt zo zelf een oefening in dialoog: tussen oud en nieuw, tussen object en ruimte, en tussen bezoeker en omgeving. Het resultaat is een parcours dat niet alleen toont, maar ook vertraagt en uitnodigt tot aandachtig kijken.

Die benadering sluit aan bij Kuma’s bredere visie op architectuur. Voor hem ontstaat kwaliteit niet uit vormwil, maar uit het vermogen om te luisteren naar een plek, haar materialen en haar gebruikers. Architectuur fungeert daarbij als een bemiddelaar, een zachte interface tussen mens en omgeving, eerder dan als een autonoom object.

Architectuur als bemiddelaar

De keuze voor de Fondation Folon als locatie is in dat opzicht betekenisvol. Het museum ligt ingebed in het landschap van het Zoniënwoud en draagt zelf een uitgesproken scenografisch karakter. De dialoog tussen Kuma en Folon speelt zich dus niet alleen af op inhoudelijk niveau, maar ook in de manier waarop beide werelden zich tot deze specifieke plek verhouden.

Architecture in Dialogue is daardoor meer dan een overzicht van gerealiseerde projecten. Het is een uitnodiging om architectuur te herdenken als een open proces, waarin aandacht, verbeelding en context centraal staan. In die zin vormt de tentoonstelling een zeldzaam coherente en overtuigende kennismaking met het werk van Kengo Kuma in België.