Hoe vloerafwerking bijdraagt aan welzijn en circulariteit in UZ Saint-Luc
Het nieuwe Institut Roi Albert II en het Instituut voor Psychiatrie van UZ Saint-Luc tonen hoe hedendaagse zorgarchitectuur inzet op meer dan medische functionaliteit alleen. De gebouwen, ontworpen door Gortemaker Algra Feenstra in samenwerking met MODULO architects en TPF Engineering, combineren een zorgomgeving met duurzame materiaalkeuzes die bijdragen aan comfort, welzijn en een lagere milieu-impact.
Binnen die ambitie speelt ook de vloerafwerking een rol. Voor verschillende zones van het project werd gekozen voor vloeroplossingen van Forbo Flooring Systems. De toegepaste materialen beantwoorden aan de hoge eisen op het vlak van hygiëne, akoestiek en onderhoud, terwijl ze tegelijk aansluiten bij de duurzame ambities van het project. Alle gebruikte vloeren bevatten immers minstens twintig procent gerecycleerd materiaal en werden geproduceerd met honderd procent groene elektriciteit. Bovendien kan vinyl tot tien keer worden gerecycleerd zonder enig prestatieverlies.
Architectuur als onderdeel van het zorgproces
Het Institut Roi Albert II verenigt consultaties, dagbehandeling, hospitalisatie en kinderoncologie binnen één geïntegreerd oncologisch centrum. Samen met het Instituut voor Psychiatrie maakt het deel uit van de bredere zorgcampus van UZ Saint-Luc, waar patiëntenzorg, onderzoek en onderwijs elkaar versterken.
Voor de architecten vormde de nabijheid van een natuurdomein een belangrijke inspiratiebron. Die relatie met het landschap komt niet alleen tot uiting in de architectuur en de overvloedige aanwezigheid van daglicht, maar ook in de materialen en afwerkingen.
"Het gebouw ligt naast een natuurdomein in Brussel. Met de keuze van de materialen hebben we dat concept proberen door te trekken. Vinyl was daarin een erg evidente keuze omdat het ook heel goed aansluit bij de eisen van het ziekenhuis", vertelt Lieselot De Rore, ir. architect bij MODULO architects.
Een warme omgeving binnen strikte ziekenhuisnormen
Voor zorggebouwen blijft het een uitdaging om een huiselijke en uitnodigende sfeer te creëren zonder afbreuk te doen aan de strenge technische vereisten rond hygiëne en onderhoud. Net daar lag volgens MODULO architects een belangrijke ontwerpopgave.
"De bedoeling was om een ziekenhuis te maken waar mensen zich welkom voelen. Om zoveel mogelijk stress weg te nemen bij patiënten. Maar tegelijk moesten we voldoen aan de hoge hygiënische eisen van een ziekenhuisgebouw. De vloeren van Forbo passen perfect in die visie, want ze combineren dat verwelkomend effect met een hoge hygiëne", zegt José-Frederic Baeyens, ir.-arch. en senior partner bij MODULO architects.
Binnen het project werd o.a. gekozen voor een combinatie van Sphera Energetic Shimmer Lace, Flotex Colour Calgary Menthol, Sarlon 15 dB Graphic & Colour Grey Beige Cristal en Sarlon 15 dB Wood Grey Linea. Elke vloer werd geselecteerd op basis van de specifieke functionele en ruimtelijke eisen van de betreffende afdeling.
De vloeren speelden een sleutelrol in het vertalen van de architecturale visie naar de dagelijkse beleving van patiënten, bezoekers en medewerkers. Op de volledige Saint-Luc-campus werd meer dan 37.000 m² aan vloeroplossingen van Forbo geplaatst om in te spelen op de uiteenlopende functionele en emotionele noden van de zorgomgeving.
Kleuren en texturen als oriëntatiemiddel
Naast functionaliteit dragen de vloerafwerkingen ook bij aan de beleving van het gebouw. De verschillende afdelingen kregen een eigen identiteit via zorgvuldig gekozen kleuren en texturen, geïnspireerd op natuurlijke elementen.
Voor het Instituut voor Psychiatrie werd kleur bovendien ingezet als hulpmiddel voor herkenbaarheid en oriëntatie. "Over de kleur is goed nagedacht. Er is bijvoorbeeld een duidelijk verschil tussen de psychiatrie voor jongeren en volwassenen", vertelt Melek Gok, administratieve coördinator en gebouwbeheerder van het Instituut voor Psychiatrie. "De kleur is erg warm, zelfs uitnodigend, wat bijdraagt aan het welzijn van zowel patiënten als personeel."
Akoestiek en onderhoudsgemak zonder compromissen
In zorggebouwen krijgt ook akoestiek steeds meer aandacht. Geluidsoverlast kan immers een negatieve impact hebben op zowel patiënten als medewerkers. In de kantoor- en werkzones werd daarom gekozen voor Flotex, een vloer die de akoestische voordelen van tapijt combineert met het onderhoudsgemak van een veerkrachtige vloer.
"Waar er landschapskantoren zijn, en de akoestiek dus belangrijk is, is de evidente keuze om met tapijt te werken. Bezorgdheden over hygiëne vormen dan vaak een barrière bij de klant. Maar de vloeren van Forbo Flotex zijn hygiënisch en kunnen onderhouden worden zoals pvc-vloeren. Ze kunnen zelfs met water worden gereinigd", aldus José-Frederic Baeyens.
Voor de ontwerpers bood Flotex bovendien extra mogelijkheden om het natuurconcept door te trekken in het interieur. "Met Flotex konden we een vloertype kiezen dat een extra dimensie heeft. Met zijn kleine spikkeltjes komen we dicht bij het concept van water, aarde en zand. De kleuren passen heel goed in ons architecturaal concept. We hebben de natuur naar binnen gebracht. We konden niet beter kiezen", vult Lieselot De Rore aan.
Duurzame prestaties op lange termijn
Naast de architecturale en functionele kwaliteiten speelden ook duurzaamheid en levensduur een rol in de materiaalkeuzes. De toegepaste vloeroplossingen bevatten elk minstens twintig procent gerecycleerde grondstoffen en sluiten daarmee aan bij de groeiende aandacht voor circulair bouwen binnen de zorgsector.
Die circulariteit gaat verder dan het aandeel gerecycleerd materiaal alleen. Ook onderhoudsvriendelijkheid, slijtvastheid en een lange gebruiksduur dragen bij aan een lagere milieu-impact gedurende de levenscyclus van het gebouw. Zo ondersteunen de vloeren niet alleen het comfort en welzijn van patiënten, bezoekers en medewerkers, maar leveren ze ook een bijdrage aan een toekomstgerichte en meer circulaire zorginfrastructuur.