Rubio-baksteen kleurt woonproject Kubus Katrijp met nuance en karakter

Die verbindende ambitie vertaalt zich eveneens in de materiaalkeuze. De architecten kozen voor een overwegend gemetselde architectuur die aansluit bij de traditie van de omgeving, maar tegelijk een eigentijdse uitstraling heeft. Door verschillende baksteenmengingen te combineren, met focus op de Rubio-baksteen van Nelissen Steenfabrieken, ontstaat een gevelbeeld met subtiele kleurnuances, diepte en levendigheid.

Aansluiting zoeken bij de buurt

Kubus Katrijp bevindt zich op de laatste beschikbare kavel van een vernieuwd centrumgebied in Amsterdam Noord. Hoewel de omgeving de voorbije jaren sterk veranderde door nieuwe ontwikkelingen, bleef de relatie met de omliggende woonwijken volgens architect Ludo Grooteman een aandachtspunt. “Het centrumgebied voelde nog te vaak als een afzonderlijk eiland binnen de buurt”, vertelt hij. “We wilden een gebouw maken dat opnieuw aansluiting zocht bij de bestaande buurt.”

Die ambitie was het vertrekpunt voor het ontwerp. De karakteristieke haakvormige woonblokken uit de naoorlogse wijk vormden daarbij een belangrijke inspiratiebron. Door die typologie opnieuw te interpreteren, ontstaat een gebouw dat zich vanzelfsprekend in zijn omgeving nestelt en tegelijk een eigen identiteit ontwikkelt.

Twee volumes rond een openbaar hof

Het project bestaat uit vier bouwdelen die samen twee in elkaar grijpende L-vormige volumes vormen. Daartussen ontstaat een groot, publiek toegankelijk binnenhof dat fungeert als ontmoetingsplek voor bewoners en buurtbewoners.

Om de schaal van het project zorgvuldig af te stemmen op zijn omgeving, werd gewerkt met verschillende hoogteaccenten. Een toren markeert het plein, terwijl twee kleinere accenten de overgang maken naar de lagere bouwdelen. Zo ontstaat een gevarieerd silhouet dat zowel stedelijke aanwezigheid uitstraalt als aansluiting zoekt bij de menselijke maat van de omliggende bebouwing.

“Ook de relatie met het landschap speelde een belangrijke rol. Tijdens het ontwerpproces werd een geplande weg geschrapt, waardoor het gebouw rechtstreeks kon aansluiten op een bestaande groene strook. Het groen loopt daardoor door tot aan de bebouwing en versterkt de samenhang tussen architectuur en openbare ruimte”, licht Ludo toe.

Gemengde woonomgeving

Kubus Katrijp omvat in totaal 257 appartementen, waarvan 152 sociale huurwoningen en 105 koopwoningen. De ontwikkeling brengt verschillende doelgroepen samen, waaronder reguliere sociale huurders, jongeren en bewoners die gebruikmaken van begeleid wonen.

Opvallend is dat de verschillende woonvormen niet strikt van elkaar zijn gescheiden. Integendeel, sociale huur- en zorgwoningen zijn bewust door elkaar verweven. De koopwoningen vormen een apart deel. Die mix draagt bij aan een gevarieerde en inclusieve woonomgeving waarin verschillende bewonersgroepen elkaar ontmoeten.

Metselwerk als verbindende factor

Het metselwerk vormt één van de belangrijkste materialen van het project. “De keuze daarvoor was zowel praktisch als architecturaal ingegeven. Baksteen sluit aan bij de bestaande woonomgeving, vraagt weinig onderhoud en biedt de mogelijkheid om een rijk en duurzaam gevelbeeld op te bouwen”, vertelt Ludo.

Om voldoende variatie en diepte te creëren, werkte Moke Architecten met drie verschillende baksteenmengingen; Rubio, Luce en Borlo. De gevels worden gekenmerkt door warme geel- en okertinten, aangevuld met lichtere en donkerdere nuances die afhankelijk van het daglicht steeds anders worden ervaren.

Binnen dat palet werd hoofdzakelijk gewerkt met de Rubio-gevelsteen van Nelissen. Deze niet-geperforeerde gevelsteen heeft een ruwe bezande structuur met fijne, onregelmatige nerven. De geel getinte basis wordt verrijkt met subtiele lichtroze schakeringen, wat bijdraagt aan de levendige uitstraling van het gevelwerk. De steen ondersteunt daarmee de warme en optimistische sfeer die de architect voor het project voor ogen had.

Aandacht voor detail en menselijke schaal

Naast de grotere stedenbouwkundige ingrepen kreeg ook de detaillering veel aandacht. Verschillende metselverbanden zorgen voor subtiele variaties in het gevelbeeld. Horizontale en verticale patronen wisselen elkaar af en geven de omvangrijke bouwmassa's een verfijnde schaalwerking.

“Bovendien werden bij de entrees stenen op specifieke plaatsen gedraaid verwerkt, waardoor een opvallende textuur ontstaat die de toegangszones extra herkenbaar maakt. Ook klimplanten, gevelgroen en zorgvuldig ontworpen overgangszones dragen bij aan een aangename beleving op straatniveau”, zegt Ludo.

De balkons vormen een ander kenmerkend element van het ontwerp. Vooral in de hogere bouwdelen lopen ze door over meerdere gevelvlakken, waardoor ze de verschillende volumes visueel met elkaar verbinden en het gebouw extra dynamiek geven.

Hedendaags woonproject met duurzame basis

Hoewel het ontwerptraject al rond 2016 van start ging, voldoet Kubus Katrijp aan de huidige energie-eisen. De woningen beschikken over een A++-label en combineren hedendaagse woonkwaliteit met een robuuste en duurzame materialisatie.

Met zijn sterke stedenbouwkundige verankering, gemengde woonprogramma en zorgvuldig uitgewerkte baksteenarchitectuur laat Kubus Katrijp zien hoe een grootschalig woonproject meer kan zijn dan een verzameling woningen. Door de omgeving als vertrekpunt te nemen, creëerde Moke Architecten een ontwerp dat niet alleen nieuwe bewoners huisvest, maar ook de relatie tussen centrum, buurt en openbare ruimte versterkt.