Vijf tuinen, één ontwerpvisie: landschap als ruggengraat van het VRT-gebouw

Het ontwerp zet sterk in op openheid, ontmoeting en duurzaamheid. Vijf grote binnentuinen doorbreken de werkvloeren en brengen licht, lucht en natuur diep in het gebouw. Zo ontstaat een werkomgeving waarin medewerkers niet alleen produceren, maar ook in contact blijven met een zorgvuldig vormgegeven landschap.

Een bos op drie verdiepingen hoogte

De vijf verzonken patio’s vormen het ruimtelijke hart van het VRT-gebouw. Ze snijden door de drie open werkvloeren en maken van het compacte gebouw een poreus geheel waarin licht en groen vrij spel krijgen. De tuinen werden ontworpen door landschapsarchitect Bureau Bas Smets, dat landschap van bij de start als structurerend element inzette.

Elke patio, ongeveer 13 bij 13 meter groot, is opgevat als een compact boslandschap. Vier patio’s verwijzen naar Vlaamse bostypes, terwijl één binnentuin bewust afwijkt met een varentuin rond onder meer Dicksonia antarctica. Die variatie geeft elke ruimte een eigen karakter.

“De beplanting is zorgvuldig opgebouwd: per patio één grote boom, één middelgrote en drie kleinere, aangevuld met heesters en onderbegroeiing. Er wordt bewust gewerkt met variatie in hoogtes en vormen. Meerstammige bomen met hoge stammen zorgen voor gelaagdheid en versterken het beeld van een miniatuurbos”, vertelt Davy Vanermen van Ecoworks. De bomen werden geleverd door boomkwekerij Ebben uit Nederland.

Techniek maakt het landschap mogelijk

Om volwassen landschappen met bomen tot 9 meter hoog te integreren in een gebouw op hoogte, is een stevige technische basis nodig. Ecoworks werkt hiervoor met oplossingen van Optigrün. Een beschermlaag voorkomt dat scherpe restanten van eerdere werken de dakdichting beschadigen. Daarboven wordt een draineerlaag met waterreservoir geplaatst, terwijl een filtervlies verhindert dat substraatdeeltjes in de drainage terechtkomen en die op termijn zouden doen dichtslibben.

“Daarnaast staan de bomen in een substraatpakket van 70 tot 80 cm dik, in totaal goed voor meer dan 300 m³. Een irrigatiesysteem met druppelleidingen maakt het geheel compleet. Zonder die gecontroleerde watertoevoer zouden de bomen het moeilijk krijgen in deze kunstmatige omgeving”, vult Davy aan.

Materialen die binnen en buiten verbinden

De materialisatie versterkt de relatie tussen interieur en landschap. Kleiklinkers lopen door van binnen naar buiten en zorgen voor visuele continuïteit. “Speciale voegmortels maken ze geschikt voor intensief gebruik. Onder de kleiklinkers in de buitenruimtes wordt een drainagesysteem van Optigrün toegepast, zodat water efficiënt wordt afgevoerd en de verharding duurzaam blijft functioneren”, zegt Davy.

In vier patio’s wordt bovendien gewerkt met houten klinkers, een warme tegenhanger van het minerale materiaalgebruik. Samen met de beplanting creëren ze een tactiele en herkenbare buitenruimte, midden in het gebouw.

Groen als onderdeel van de duurzaamheidsstrategie

De binnentuinen passen binnen een bredere ambitie. Het VRT-huis is volledig fossielvrij en maakt gebruik van warmtepompen en gerecupereerde warmte. Zonnepanelen ondersteunen de energievoorziening, terwijl de compacte bouwvorm de ecologische voetafdruk beperkt.

De tuinen dragen actief bij aan het binnenklimaat en het welzijn van de gebruikers. Ze brengen verkoeling, verbeteren de luchtkwaliteit en versterken de connectie met het omliggende park.

Naast de intensieve binnentuinen beschikt het gebouw ook over een extensief groendak boven de technische ruimtes. Dat dak draagt bij aan waterbuffering, biodiversiteit en de algemene duurzaamheidsstrategie van het project, zonder bijkomende onderhoudsintensiteit.

Van ontwerp tot uitvoering

De kracht van het project zit in de samenwerking. De landschappelijke visie van Bureau Bas Smets wordt vertaald naar een realiseerbaar geheel door Ecoworks, dat daarbij steunt op de technische systemen van Optigrün. Die wisselwerking maakt het mogelijk om ver te gaan in ambitie zonder in te boeten op uitvoerbaarheid.