DOCUMENTAIRE. ‘Such a Thing Like Happiness’ onderzoekt erfenis van Herman Hertzbergers LiMa Wohnhof in Berlijn
Hoe blijft een woonproject dat veertig jaar geleden werd gebouwd relevant voor nieuwe generaties? In de documentaire Such a Thing Like Happiness – LiMa Wohnhof Berlin onderzoeken regisseurs Magda Gvelesiani en Sarah Silbernagel de geschiedenis en het dagelijkse leven in een bijzonder sociaal woonproject van de Nederlandse architect Herman Hertzberger. Vanuit het perspectief van de bewoners belicht de film hoe de oorspronkelijke idealen van gemeenschapsvorming, participatie en zelfbeheer vandaag nog doorwerken. De 29 minuten durende documentaire beleefde in oktober 2026 zijn wereldpremière op het Architecture Film Festival Rotterdam (AFFR).
Herman Hertzberger ontwierp LiMa Wohnhof in de jaren 80 in het kader van de Internationale Bauausstellung Berlin (IBA 1984/87). Voor de uitvoering werkte hij samen met de Berlijnse architecten Inken en Hinrich Baller. Het complex in Kreuzberg telt 48 sociale woningen en combineert de principes van het structuralisme met een verregaande betrokkenheid van de bewoners. In plaats van volledig afgewerkte woningen bood Hertzberger een architecturaal kader dat de toekomstige bewoners zelf konden invullen en afwerken. Door mee te bouwen, konden ze bovendien hun woonkosten drukken. Het project groeide zo uit tot een experiment in collectieve zelfbouw en democratisch samenleven.
Veertig jaar later
De architectuur van LiMa Wohnhof weerspiegelt die collectieve ambitie. Het gebouw sluit met zijn getrapte volumes aan op de omliggende bebouwing en omsluit een gemeenschappelijke binnentuin met speelruimte. Ruime balkons en talrijke trappenhuizen verbinden de woningen met de gedeelde buitenruimte. Hoewel sommige gemeenschappelijke voorzieningen vandaag minder intensief worden gebruikt, blijft de waardering van de bewoners voor de architectuur groot. In 2020 kregen zowel het gebouw als de tuinen een beschermde monumentenstatus, mede dankzij de inspanningen van de bewoners zelf.
Such a Thing Like Happiness onderzoekt wat er na vier decennia overblijft van de oorspronkelijke idealen. De documentaire toont niet alleen de onderlinge verbondenheid, maar ook de conflicten en spanningen die het gemeenschapsleven met zich meebrengt. Tegelijk plaatst de film het experiment van Hertzberger in de context van de huidige wooncrisis, waarin betaalbaarheid, verdringing en privatisering opnieuw prangende vraagstukken zijn. Daarmee stelt de documentaire een fundamentele vraag: hoe kan architectuur zich aanpassen aan veranderende maatschappelijke verwachtingen en toekomstige generaties de ruimte bieden om hun eigen invulling te geven aan samenleven?
