a2o architecten heractiveert Pastorij Beverst met lichte oranjerie in de tuin

Bij de restauratie koos a2o voor een evenwicht tussen behoud en verandering. Het erfgoed wordt daarbij niet als een onveranderlijk eindbeeld behandeld, maar als een bestaande structuur waarbinnen een nieuwe invulling mogelijk wordt. Het grotendeels oorspronkelijke hoofdvolume van de pastorij werd zorgvuldig gerestaureerd. De aangetaste zijvleugels werden herbouwd naar analogie met hun historische volumetrie, waarbij onder meer omlijstingen in mergelsteen en ijzeren traliewerken werden gerecupereerd. Zo wordt de materiële en proportionele samenhang van het historische ensemble hersteld, terwijl de hedendaagse toevoeging duidelijk als een nieuwe architecturale laag herkenbaar blijft.

Historische massa en lichte toevoeging

Die nieuwe laag concentreert zich in één uitbreiding, waarin de ijssalon is ondergebracht. a2o ontwierp het volume als een hedendaagse oranjerie die een licht tegengewicht vormt voor de massieve gemetselde architectuur van de pastorij. Een ranke staalstructuur, een houten dak en een glazen gevel bepalen het karakter van de toevoeging. De beperkte materiaalkeuze en zorgvuldige detaillering zijn bewust terughoudend gehouden en zetten tegelijk de eigenschappen van het bestaande gebouw sterker aan. Oud en nieuw blijven zo duidelijk van elkaar te onderscheiden, zonder dat de uitbreiding historische vormen overneemt of zich als autonoom object tegenover de pastorij plaatst.

Ook in de overgang naar het landschap zet a2o die lichte benadering voort. Een slanke betonnen vloerplaat en een verhoogde loopverbinding vormen de overgang tussen de uitbreiding en de tuin. De oranjerie krijgt daardoor een lichte, bijna zwevende verschijning in het landschap. Tegelijk brengt de ingreep verschillende architecturale eigenschappen naast elkaar: het gewicht van het bestaande metselwerk tegenover de ranke staalconstructie, de meer gesloten historische gevels tegenover de transparantie van de nieuwe beglazing en de beschutting van het interieur tegenover de openheid van de tuin. De uitbreiding fungeert zo als ruimtelijke schakel tussen pastorij en landschap.

Tuin als overgang tussen publiek en privaat

De tuin speelt een belangrijke rol in de herbestemming van het voormalige pastorijdomein. Hij wordt ingericht als een parktuin die verschillende gradaties tussen publiek en privaat organiseert. Daarmee vormt het landschap geen afzonderlijke buitenruimte rond het gebouw, maar een integraal onderdeel van de ontwerpstrategie. De tuin bemiddelt tussen de collectieve openheid van het nieuwe programma en de meer beschutte ruimtes van de pastorij. Vooral de transparante oranjerie versterkt die relatie tussen architectuur en landschap: de glazen gevel maakt de tuin nadrukkelijk onderdeel van de ruimtelijke ervaring van de uitbreiding en koppelt het nieuwe programma aan zijn groene omgeving.

Dat programma krijgt een specifieke sociale invulling door Heide Atelier. De ijssalon fungeert voor de organisatie als trainingsomgeving voor mensen met een niet-aangeboren hersenletsel en autisme. Binnen die werking kunnen deelnemers geleidelijk vaardigheden en autonomie opbouwen en opnieuw stappen zetten richting maatschappelijke participatie. De gemeenschapsruimtes vullen de horecafunctie aan en onderstrepen het semipublieke karakter van de herbestemming. Daarmee krijgt de voormalige pastorij een functie die sterk verschilt van haar oorspronkelijke kerkelijke gebruik, terwijl het bestaande gebouw zelf het ruimtelijke vertrekpunt blijft voor de nieuwe activiteiten.