Dakafdichting onder de loep: EPDM vs. bitumen

VM Building Solutions, specialist in oplossingen voor de gebouwschil, zet de belangrijkste eigenschappen van beide materialen op een rij. Welke aandachtspunten spelen mee en welke oplossing sluit het best aan bij de specifieke eisen van een bouw- of renovatieproject?

Wat is het verschil tussen EPDM en bitumen?

EPDM (Ethyleen-Propyleen-Dieen-Monomeer) is een eenlaags synthetisch dakdichtingsmembraan dat bekendstaat om zijn duurzaamheid en flexibiliteit. Dit soort dakbedekking wordt vaak aangebracht op het dak door het membraan uit te rollen en op maat te snijden. Afhankelijk van het gekozen daksysteem kan het volledig worden verlijmd, mechanisch worden bevestigd of losliggend met ballast worden geplaatst. Vervolgens wordt het membraan strak aangedrukt om ongelijkheden te verwijderen en worden de naden waterdicht afgewerkt.

Bitumen bestaat voornamelijk uit zware koolwaterstoffen en is een product van de raffinage van ruwe aardolie. Voor dakafdichting bestaan verschillende varianten, waaronder APP (Atactisch Polypropyleen) en SBS (Styreen-Butadieen-Styreen). Bitumineuze dakafdichtingen worden zowel bij renovatie als in nieuwbouw toegepast.

Naast de samenstelling verschilt ook de plaatsingswijze. Traditionele bitumineuze dakbanen worden doorgaans in rollen aangebracht en met een gasbrander verhit om de lagen aan elkaar en aan het dakoppervlak te hechten. 

Kostprijs: meer dan de aanschafprijs

Wie EPDM en bitumen financieel wil vergelijken, kijkt het best verder dan de prijs per vierkante meter. EPDM kan een hogere initiële materiaalkost hebben, maar daar staan een lange levensduur en een beperkte onderhoudsbehoefte tegenover. Doordat EPDM doorgaans in één laag wordt geplaatst, kan ook de uitvoering relatief efficiënt verlopen.

Een bijkomend verschil is dat EPDM zonder open vlam kan worden verwerkt. Dat beperkt bepaalde risico's tijdens de uitvoering en kan vooral op werven waar brandveiligheid extra aandacht vraagt een voordeel zijn. Bovendien bespaart de installateur daardoor op zware verzekeringspremies gebonden aan het werken met open vlam op de werf.

Bitumineuze dakbedekking heeft doorgaans een lagere initiële materiaalkost. Bitumineuze systemen worden echter vaak meerlaags uitgevoerd, waardoor de plaatsing arbeidsintensiever kan zijn. Ook onderhoud en eventuele vervanging gedurende de levensduur van het gebouw moeten in de totale kostenberekening worden meegenomen.

Het is daarom relevant om niet alleen de investeringskost, maar de totale kost over de volledige gebruiksduur van het dak te bekijken.

Hoe zit het met de levensduur?

Een belangrijk kenmerk van EPDM is de lange potentiële levensduur. Het materiaal is elastisch en bestand tegen zowel uv-straling als grote temperatuurschommelingen. Daardoor kan het zijn eigenschappen meer dan 70 jaar behouden, ook bij sterk wisselende weersomstandigheden.

Bitumen gaat gemiddeld 20 tot 30 jaar mee. Onder invloed van veroudering en weersomstandigheden kan het materiaal na verloop van tijd brozer worden. Regelmatige inspectie en tijdig onderhoud zijn daarom belangrijk om scheurvorming en mogelijke waterinfiltratie te voorkomen.

De effectieve levensduur van beide oplossingen hangt uiteraard niet alleen af van het materiaal zelf. Ook het gekozen systeem, de kwaliteit van de uitvoering, de dakopbouw, detaillering, belasting en het onderhoud spelen een belangrijke rol.

Groendaken en zonnepanelen

Zowel EPDM als bitumen kunnen worden toegepast in combinatie met groendaken en zonnepanelen. Bij dergelijke multifunctionele daken krijgt de levensduur van de onderliggende dakafdichting extra gewicht. Bovendien kunnen herstellingen of vervanging daardoor complexer en duurder worden. Een betrouwbare dakafdichting met een lange levensduur en beperkte onderhoudsbehoefte is bij dergelijke toepassingen dan ook een belangrijk aandachtspunt.

Ook bij detailleringen zijn er verschillen. Dankzij zijn elasticiteit kan EPDM relatief eenvoudig rond hoeken en aansluitingen worden gevormd. Bij bitumineuze afdichtingen kunnen, afhankelijk van het systeem en de detaillering, bijkomende voorzieningen nodig zijn.

Bij renovaties kan EPDM in bepaalde situaties bovendien over een bestaande bitumineuze dakbedekking worden aangebracht. Of dat mogelijk en wenselijk is, hangt af van de toestand van de bestaande dakopbouw en ondergrond.

En wat met de milieu-impact?

EPDM maakt deel uit van de lijst van duurzame bouwmaterialen en is milieuvriendelijker dan bitumen vanwege het lage energieverbruik bij de productie ervan en de lange levensduur. EPDM wordt bovendien in dunnere membranen gefabriceerd en éénlaags op het dak geplaatst. Dit wil zeggen dat per vierkante meter minder grondstoffen en minder transport nodig is om het dak langer te beschermen. 

Zowel EPDM als bitumineuze materialen kunnen aan het einde van hun levensduur in bepaalde recyclage- en productieprocessen opnieuw als grondstof worden ingezet. De concrete milieu-impact hangt daarbij af van het gekozen product, de dakopbouw en de beschikbare recyclagestromen.

De juiste oplossing voor het juiste dak

Hoewel bitumen een veelgebruikte oplossing blijft voor platte daken, biedt EPDM diverse voordelen op het vlak van elasticiteit, levensduur, installatiegemak en milieuvriendelijkheid.

Een universeel antwoord op de vraag welke dakafdichting de beste keuze is, bestaat dan ook niet. De optimale oplossing hangt af van de dakopbouw, detaillering, toepassing, gewenste levensduur, onderhoudsstrategie en het beschikbare budget. Door die factoren vanaf de ontwerpfase mee te nemen, kunnen architecten en bouwprofessionals een keuze maken die aansluit bij de volledige levenscyclus van het gebouw.